එහෙම කරලා ….රටේ මිනිස්සුන්ගේ ඇස් වහල දැම්මා

ලංකාවේ සාම්ප‍්‍රදායික කෘෂිකර්මය යනු විද්‍යාවකි. අවාසනාවකට මෙන් අපේ රටේ නුතන අධ්‍යාපනය එය පිලි නොගනියි. ඊට අනුව රසායන මුලික කෘෂිකර්මය විද්‍යාත්මක ය. එමෙන්ම බොහෝ විට අප උගතුන් යැයි සිතන විවාදයකින් තොරව එය පිලිගන්නා නූගතුන්ට අනුව ද එය එසේමය. මනුෂ්‍ය විනාශය නිර්මාණය කළ රසායන මුලික කත්‍ෂිකර්මය කොතරම් අවිචාර පරිහරණයක්දැයි හෙලි කරන්නා මේ ලිපිය අප උපුටා ගන්නේ වෛද්‍ය නවරත්න කන්දේගෙදර මහතා ලියු ”ගවයයි ගොවියයි ඔබයි මමයි” යන කෘතියෙනි. ඒ ඔබේ කියැවීම සඳහා ය.

අද අපේ රටේ ජීවත්වන අයගෙන් සැලකිය යුතු ලෙඩක් නැත්තේ කයෙන් නී දෙනාටද? බලන බලන තැන ලෙඞ්ඩු. අම්මගේ ලේ ගමන වැඩිවෙලා. තාත්තගේ වකුගඩු දිය වීම. අයියට ඇදුම. මල්ලිට හතිය. ළඟදි උපන් පැටියා උපදින කොට ම නිල් පැහැයෙන් මළා. මේක ලංකාව ද? විසාලා මහනුවරද? හිතන්න බලන්න ඕං දැං කාලය ඇවිල්ලා. අනුරාධපුරේ පෙළොන්නරුවෙ මිනිස්සු – සෙනඟ කන්දරාව වකුගඩු දිය වෙලා. ඉස්පිරිතාල පිරිලා. පොළොන්නරුවෙ ඉස්පිරිතාලෙ මැරෙන අයගෙන් පහෙන් එකක් ම මැරෙන්නේ වකුගඩු දිය වෙලා ලූ. ඒ වකුගඩු දියවෙන්නෙ එහෙ වතුරවල ෆ්ලෝරයිඞ් වැඩි හින්දා කියළා කාලයක් මේවා ගැන හොයන්ඩ බලන්ඩ ආණ්ඩුවෙන් පත් කරල ඉන්න මේ රටේ බොහෝම උගත් මහදැනමුත්තලා කියන්ඩ පටං ගත්තා. හැබැයි ඔය අනුරාධපුරේ තමා අපේ පුරාණ අගනුවර. අවුරුදු එක්දාස් දෙසීයක් විතර. පොළොන්නැවත් අවුරුදු දෙතුන් සීයක් විතර අගනුවර වෙලා තිබුණා. මුළු රජරට ම ගත්තොත් පරංගි ලංකාව ට එන්ඩ ඔන්න මෙන්න කියන කංම රාජධානි තිබ්බෙ රජරට. ඒ කාලෙ රජවරු ගැන රජ පවුල් ගැන විතරක් නෙමෙයි සාමාන්‍ය මහජනයා ගැනත් ලියවිච්ච පොත්පත් කන්දරාවක්ම තිබෙනවා. හැබැයි ඒ කිසිම පොතක වකුගඩු ලෙඩ වෙලා මැරුණු මිනිස්සු ගැන කතාවක් නෑ. ඒ විතරක් නෙවෙයි එක්දාස් නවසිය අසූව විතර වෙනකල්ම මෙහෙම හෙනයක් ඒ පළාත්වල තිබිලත් නෑ. ඉතිං කොහොමද දැං විතරක් ඒ වතුරින් වකුගඩු දිය වෙන්නෙ?

shutterstock_370314515.jpg

ඊට පස්සෙ තවත් සමහර උගත්තු අළුත් අදහසක් ගෙනාවා. ගොවි ජනපද හදනකොට දුන්න ඇලූමිනියම් වළං සැට් එකෙන් උයලා කාලා වකුගඩු නරක් වුණා කියලා. හැබැයි මේ ලංකාවෙම සමහර මුස්ලිම් පවුල් ඉන්නවා අවුරුදු 150 ක් විතර පරම්පරා ගාණක් උයන්නේ ඇලූමිනියම් වළං වල. කන්නෙ ඇලූමිනියම් පිඟානෙ. වතුර ගේන්නෙ ඇලූමිනියම් කළ ගෙඩියෙ. බොන්නෙ ඇලූමිනියම් ජෝගුවෙ. හැබැයි ඒ අයගෙ වකුගඩු අපූරුවට තියෙනවා.

රජරට වකුගඩු ප‍්‍රශ්නෙ ඔහොම තියෙද්දී තමා පේරාදෙනිය විශ්ව විද්‍යාලයේ කෘෂිකර්ම ජීව විද්‍යා අංශයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය සරත් බණ්ඩාර මහත්තයලා මේ ළඟදි මේ ගැන පරීක්ෂණයක් කෙරුවෙ.

එතුමලා වකුගඩු දියවෙච්ච ලෙඞ්ඩු හොයාගෙන ගිහිල්ලා බලපුවම මේ ඔක්කොම වගේ
ගොවියො. ඒ වගේම කුඹුරු අවට පදිංච් අය. ඉස්සර නං දියවැඩියාව, වකුගඩු දියවීම, ලේ
ගමන වැඩිවීම වගේ ලෙඩ ආවෙ කාල බීලා නිකං ඉන්න සල්ලිකාරයන්ටනෙ. ඒත් දැං
වැඩියෙන් මේ ලෙඩ තියන්නේ වෙලේ වැඩ කරන වෙල වටේ පදිංචි ගොවියන් ට. සරත්
බණ්ඩාර මහත්තය ඉස්සරලම මේ ගොවියො වතුර බොන ළිඳ කොහේද කියල බලපුවම
ඒක තියෙන්නෙ වෙළ අයිනෙ. වතුර පරීක්ෂා කරල බලපුවම මේ අය බොන වතුරට වෙළට දාන පොස්පේට් පෝර වල තියෙන ’කැඞ්මියම්’ කියන බර ලෝහය හුඟක් කළවං වෙලා. වැවට ගිහිං මඬරොල්ල පරීක්ෂා කරපුවම ඒ මඩෙත් තට්ටුවක් ම පෝර. වැවේ තියෙන නෙළුං අල බලපුවම ඒ වගෙත් කැඞ්මියම්. වැවේ ඉන්න තෙප්පිලි මාළුවගේ ඇෙඟත් කැඞ්මියම්. වෙළේ හැදෙන පලා වලත් කැඞ්මියම්. වෙන එකක් තියා වෙළේ තණකොළ කන එළදෙනගේ කිරි වලත් කැඞ්මියම්. එතුමා පෙන්නල දෙනවා ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානෙ පෙන්නල දුන්න විදිහට මිනිහෙකුට කැඞ්මියම් ඔරොත්තු දෙන්නෙ එක දවසකට කැඞ්මියම් මයික්‍රො ග‍්‍රෑම් එකයි ලූ. නමුත් මේ මිනිස්සුන්ගේ ශරීර වලට දවසකට කැඞ්මියම් මයික්‍රෝ ග‍්‍රෑම් 50 ක් විතර කැවෙනවලූ. පෙවෙනවලූ. ඉතිං වකුගඩු ඉතිරි වෙයිද? මෙතුමාට අමතරව කායික රෝග විශේෂඥ වෛද්‍ය උපදේශික ෂෙයිෆා අෂෙර් මැතිණියත් උතුරු මැද පවතින මෙම වකුගඩු රෝග ගැන අධ්‍යයනය කරලා තියෙනවා. එතුමිය කියන්නෙ මෙම විනාශයට පළවෙනි හේතුව ගොවිතැනට යොදන කෘෂි රසායන බව යි.

LUVqoxvG.jpg

මේ කතා නං අපිටත් පිලිගන්න පුළුවන්. මොකද මේ ලෙඬේ ආවේ වෙල් වලට පෝර
ගහන්ඩ පටං ගත්තට පස්සෙ හින්දා. අනෙක් අතට ඒ පැත්තෙ වතුර වැවෙන් වෙළට
වෙළෙන් වැවට වශයෙන් දිගින් දිගට ගලාගෙන යන හින්දා වෙල් වලට දාන තෙල් පෝරත්
වැඩි වැඩියෙන් එකතු වෙවී ඒ වතුර බුක්ති විඳින ගොවියන්ගේ වකුගඩුත් දිග කරගෙනම ගලාගෙන යනවා වෙන්ඩ පුළුවන්. ඒ වගේම අපට මතකනේ වැවේ තාවුල්ලෙයි වෙළේ පහළ පුංචි ඇල පාර වලයි ඉස්සර ජීවත් වුණු හඳ තිත්තයා වෙල් වලට මැහි තෙල් ඉහින්න පටන් ගත්ත කාලෙම වඳ වෙලා ගිය හැටි. ඒ වගේම රජරට පුරා වැව්වල මඩරොල්ලේ ජීවත් වුණ වැවේ හිටපු සුලබම මාළුවා ’මඩාරා’ 1980 -2000 කාලෙ සම්පුර්ණයෙන්ම මැරි මැරී වඳ වෙලා ගියේ මේ පෝර තට්ටු මඩ රොල්ලට කළවං වුණ නිසා බවත් දැං අපට හිතාගන්න පුළුවන්. නමුත් මේකේ රසවත්ම කතාව ඒක නෙවෙයි. මහාචාර්ය සරත් බණ්ඩාර මහත්තයා ඔය විදිහට වකුගඩු දියවීමේ සැබෑ හේතුව හොයල වාර්තාව එළි දැක්වුවාම මෙච්චර කල් රටට බොරු හේතු පෙන්න පෙන්න ඇත්ත වහං කරගෙන හිටපු මහදැනමුත්තලා විතරක් නෙවෙයි මේ මහ ජාවාරම් වලින් බඩ වඩාගත්ත උදවිය, ඒ අයගෙන් යැපෙන මාධ්‍ය උන්නැහෙලා පවා බය වුණා. ඒ අය සරත් බණ්ඩාර මහත්තයා කියපු පෝර වලින් එන කැඞ්මියම් වලින් නෙලූං අල තෙප්පිලි පවා ¥ෂණය වී තිබීම නිසා, තෙප්පිලි නෙලූං අල කෑම පවා මෙම වකුගඩු විනාසෙට බලපානවා යැයි කී කතාවෙන්, නෙලූං අල හා තෙප්පිලි මාළු පවා පෝර වලින් ¥ෂණය වී ඇති කතාව අතෑරලා ”තෙප්පිලි සහ නෙලූං අල කෑමෙන් වකුගඩු දියවිය හැකිද?” කියල මහා සංවාදයක් පත්තර වලින්, රේඩියෝවෙන් විතරක් නෙවෙයි රූප පෙට්ටියෙන් පවා මාසයක් විතර ප‍්‍රචාරය කලා. එහෙම කරලා පෝරවල පව තෙප්පිලි වලටයි නෙලූං අලේටයි අන්දලා රටේ මිනිස්සුන්ගේ ඇස් වහලා දැම්මා. හැබැයි වකුගඩු දියවලා මැරිලා යන මිනිස්සු ගැන වචනයක් කතා නොකරපු මේ රටේ බොහෝ පඬිවරු මේ නෙලූං අල තෙප්පිලි විවාද වලට නං බොහොම උජාරුවට සහභාගි වුණා.

වෛද්‍ය නවරත්න කන්දේගෙදර

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s