13 ව්‍යවස්ථාව සහ පරිසරය -නීතිවේදි ජගත් ගුනවර්ධන

bvvcc.PNG

(ජ්‍යෙෂ්ඨ පරිසර නීතිවේදි ජගත් ගුනවර්න සමග අප 2013 ඔක්තෝබර් මස සිදු කරන ලද මෙම සංවාදය මෙවර ලෝක ජෛව විවිධත්ව දිනය වෙනුවෙන් මෙසේ පල කරන්නේ එහි කාලීන වැදගත්කම ෂලකාය-)

ලංකාවේ ප‍්‍රධාන පරිසර ප‍්‍රඥප්තිය වන්නේ ’’වන සත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂක ආඥා පනත ය- එය ප‍්‍රකාශයට පත් වන්නේ අප රට නිදහස ලබන්නටත් පෙර සිට ය- ඒ අනුව 1937 දී සම්මත වන මේ පනත පසු කාලවල දී සමයානුගත අවශ්‍යතා මත වරින්වර සංශෝධනයට ලක් විය- ඒ අනුව 2009 අංක 22 දරන සංශෝධනය එහි අට වැනි සංශෝධනය වේ-කලින් සෑම අවස්ථාවක දී ම මෙන්ම එතැනදීත් සිදු වුනේ වර්තමාන හා අනාගත නව අවශ්‍යතා වෙනුවෙන් පනත ශක්තිමත්් කිරීමය- ඒ අනුව යමින් එකී නව සංශෝධනයට නවාංග ගනනාවක්ම එකතු කොට තිබේ-
ඕනෑම රටකට ජාතික මට්ටමින් පිලිගැනෙන නීති පද්ධතියක් අවශ්‍ය බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නොවේ- විශේෂයෙන්ම පරිසරයට අදාලව එය එසේ විය යුතුමය- පරිසරයට පලාත් මායිම් නියම කල නොහැක- පහසුව තකා හෝ වෙනත් දේශපාලන අවශ්‍යතා මත පරිසරය පලාත් මට්ටමින් බෙදා වෙන් කල නොහැක- පාරිසරික ¥ෂනය සම්බන්ධයෙන් ද එය එසේම ය- එය ද පලාත් මට්ටමින් පමනක් සිදු වන්නක් නොවේ-
ජලය මේ සම්බන්ධයෙන් මනා උදාහරනයක් වේ- ඒ අනුව එක් පලාතක සිදුවන ජල ¥ෂනයක් එම පලාතට පමනක් සීමා නොවී තවත් පලාත් ගනනාවකටම බලපාන විපාක ඇති කල හැක- ජලයේ ගලා යෑම තුල ඉතා ඉක්මනින් එහි ව්‍යාප්තිය ද සිදු වේ- ඇතැම් විට ¥ෂනය සිදු කරන්නේ එක් පලාතක් වුව එහි ප‍්‍රතිඵල භුක්ති විඳින්නේ වෙනත් පලාතක් වීමට ද ඉඩ තිබේ-
අනිත් අතට රටකින් රටකටත් පරිසරයට සීමා මායිම් පැනවීම කල නොහැක්කකි- මේ අවබෝධය මත බොහෝමයක් රටවල් සිය ජාතික පාරිසරික අන පනත් වලින් පමනක් නෙව පාරිසරික සම්මුතීන්ගෙන් ද බැඳී පැවතීම සිදු වේ-රැුම්සා සම්මුතිය වැනි නිදර්ශන අපට පෙන්වා දෙන්නේ ඒ තත්වයයි- ඕසොන් විනාශය ද ජාත්‍යන්තරව බලපාන තත්වයක් මිස රටකට හෝ පලාතකට පමනක් බලපාන ප‍්‍රශ්නයක් නොවේ- එය පාසැල් ශිෂ්‍යයෙකු වුව දන්නා කරුනක් වේ- එසේ ගත් කල පරිසරයට අදාලව අවශ්‍ය වන්නේ සාර්ව ප‍්‍රතිපත්තියකි-

protecting-rainforests-responsibility-conservation_18411.jpg4-Environmental-Organizations-in-the-Philippines-SOLARIC.jpg

මෙරට ජාතික දේශපාලනය තුල 13 වන ව්‍යවස්ථාව වශයෙන් හඳුනාගන්නේ එකල පැවැති උතුරු නැගෙනහිර වාර්ගික ත‍්‍රස්තවාදය අවසන් කිරීමට විසඳුමක් ලෙසින් ඉදිරිපත් වූ ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයකි- එමෙන්ම එය ඉන්දීය රජයේ බලපෑමෙන් මෙරට ඇති කරන්නට යෙදුනා වූ දේශපාලන යාන්ත‍්‍රනයක් ද වේ- එමෙන්ම නීති පද්ධතියක් ද වේ එහෙත් ඒ නිසාම හෝ එය කොයි ආකාරයෙන්වත් ජාතික පාරිසරික පනත විභේදනය කරමින් ක‍්‍රියාත්මක වීම සුදුසු නොවේ- ඊට හේතුව පලාත් මට්ටමින් පරිසර අන පනත් පනවා ජාතික තලයේ පරිසර පද්ධති ආරක්ෂා කල නොහැකි වීමයි- මෙතැනදී මගේ මතය වන්නේ පරිසරය ඒ ආකාරයෙන් සමගාමී විෂයක් කිරීම තුලම පරිසරයේ ආරක්ෂාවට අදාලව අනර්ථකාරී ප‍්‍රතිපල ඇති කරන්නා වූ පසුබිමක් සාදා ඇතිය යන්නයි- එවැනි සමගාමී කිරීම් ඇත්ත වශයෙන්ම හානිකර ප‍්‍රතිපල ඇති කරන බව යලි යලිත් නිව යුතුයි- ඒ නිසා අප ඉල්ලා සිටිය යුත්තේ ජාතික තලයේ ක‍්‍රියාවලියක්මයි-
ඉතා පැහැදිලිවම වටහාගත යුතු කරුනක් ද මෙතැන තිබේ- ඒ ජාත්‍යන්තර තලයේ සම්මුතීන් සමග බැඳීම් පවත්වා ගන්නේ ජාතික ආන්ඩුව මිස පලාත් සභා නොවේය යන්නයි- ඒ අනුව එවැනි පලාත් සභා ප‍්‍රඥප්තීන් විසින් ඇති කරනු ලැබිය හැක්ි ගැටුම්කාරී තත්වයන් ගැන තදින්ම සිතා බැලියය ුතුව තිබේ-
පලාත් සභාවක් නිතරම තීරන ගන්නේ සිය පලාත් මායිම් තුල සිටිමිනි- මන්ද ඔවුන්ගේ දේශපාලනය තීරනය වන්නේ ඒ පලාත් මායිම් තුලම වන හෙයිනි- ඒ අනුව යම් පලාතක පිහිටි වගුරු බිමක් වේවා වෙනත් එවැනි පාරිසරික පරිශ‍්‍රයක් වේ්වා එවැන්නක් සම්බන්ධයෙන් ඔවුන්ගේ චින්තනය හැඩගැසෙන්නේ පලාත නම් සීමාවට අදාලවය- එසේ ගත් කල අදාල පාරිසරික පැවැත්ම ජාතික තලයේ ඉටුකරන්නා වු ස්වභාව සේවාව වැදගත් කොට සැලකීමට ඔවුන් යොමු වන්නේ නැත ඒ වෙනුවට ඔවුන්ට වැදගත් වන්නේ සිය දේශපාලනය තහවුරු කරන ආහාර නිෂ්පාදනයක් හෝ කර්මාන්ත ශාලාවක් එතැන ඇති කිරීම ය- පලාත් ආන්ඩුවක චින්තනය හැඩ ගැසෙන්නේ ඒ ආකාරයට ය- නමුත් ජාතික මට්ටමින් ගත් කල ඔවුන් අර කීව ආකාරයේ කටයුත්තකට වගුරු බිමක් හෝ වෙනත් පාරිසරික පැවැත්මක් යොදා ගැනීම තවත් පලාත් ගනනාවකට බරපතල පාරිසරික ප‍්‍රශ්න ඇති කරන්නක් වීමට ඉඩ තිබේ- ඒ අනුව අදාල පරිසර පරිශ‍්‍රය එසේම පවතින්නට ඉඩ හැරිම ජාතික මට්ටමේ අවශ්‍යතාවක් වන පසුබිමක පලාත් සභාවක් තමන්ගේ පලාත ගැන පමනක් සිතා ගන්නා වු තීරන තවද සිය නෛතික මට්ටමින් පමනක් සිතා කටයුතු කිරීම පාරිසරික වශයෙන් මෙන්ම දේශපාලනික වශයෙන් ද හිතකර තත්වයක් නොවනු ඇත- තවද ඒ නිසාම රජය ජාත්‍යන්තර වශයෙන් එකග වී ඇති අනිවාැ්යෙන්ම රැුකිය යුතුව ඇති රැුම්සා ප‍්‍රඥප්තිය වැනි ගිවිසුම්වලට එරෙහි වීමක් ද සිදු වේ එවැනි ගිවිසුමක් ආරක්ෂා කිරීම රජයේ වගකීමක් වන පසුබිමක ජාත්‍යන්තර වශයෙන් මතු විය හැකි තත්වය බරපතල වේ- ඒ අනුව යම් පලාත් සභාවක් තමන්ගේ නෛතික විධිවිධාන මත ඉහත කී ආකාරයෙන් ගන්නා තීරනයක් බරපතල ප‍්‍රති විපාක ඇති කිරීමට හේතුවක් විය හැක- තවදුරටත් පැහැදිලි කරනවා නම් පලාත් සභාවක පලාත් කේන්ද්‍රීයව ඇති කෙරෙන්නා වු නීතියක් අවසානයේ දී ජාතික සහ ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් බරපතල ප‍්‍රතිවිපාක ඇති කල හැකි බවත් එය සුලූවෙන් තක්සේරු කල නොහැකි බවත් පෙන්වා දිය හැක-

(මීලගට -ගංගාවක ඉවුරු දෙකේ දේශපාලනය)
සකස් කලේ
මොහාන් ශ‍්‍රියන්ත ආරියවංශ

Advertisements

නිල්ගල වනයට සිදු වුන දේ

බලධාරීන් යැයි කියන්නේ අන්ධයන්ට කියන තවත් නමක් නොවේ- එහෙත් අවශ්‍ය අවස්ථාවල දී අන්ධයන් බිහිරන් සේ ඔවුහු කටයුතු කරත් නම් එය සැලකිය යුතු තත්වයක් වේ- මේ වන විටත් අප සතු වටිනා වන ස්වභාව සම්පතක් වන නිල්ගල වනාන්තරයෙන් විශාල ප‍්‍රදේශයක් එලි පෙහෙලි කරමින් ජනතාව පදිංචි කිරීමට කටයුතු කෙරෙන පසුබිමක බලධාරීන් මෙන්ම නිලධාරීන් නිහඬව සිටීම සම්බන්ධයෙනුයි අර විදිහට කියන්නට අප යොමු වුනේ- සමස්තයක් වශයෙන් ගත් කල ලංකාවේ ජෛව විවිධත්ව කලාප 4 ක් පිහිටා තිබේ- දුම්බර -මධ්‍යම කඳුකරය -සබරගමුව සහ රක්වාන වශයෙන් එය හඳුනාගෙන ද තිබේ- ඒ ඒ කලාප වලට ආවේනික ජෛව විවිධත්වයන් ද ඇති හෙයින් ඒවා අනන්‍ය ජෛව කලාප වශයෙන් ද හැ\ින්වේ- එමෙනිම මි කලාප භූ විද්‍යාත්මක -ප‍්‍රාග් ඵෙතිහාසික ජෛව පොසිල මතු නොව පුරා විද්‍යාත්මක වටිනාකම් වලින් ද සමන්විත ය- බදුල්ල මොනරාගල යන ප‍්‍රදේශවල විශේෂයෙන්ම දැකිය හැකි ඌව පතන් බිම් ද අප ගත යුත්තේ අර කීව ආකාරයේම වටිනාකම් සහිත පරිසර නලාපයක් වශයෙනි-

කෙසේ වෙතත් උක් වගාව හේතු කොටගෙන සෘජුවම විනාශයට තල්ලූ වී ඇති මේ පරිසර කලාපය සැම විටම ගිනි තැබීම් නිසා ද විනාශයට පත් වෙමින් තිබේ-
නිල්ගල වනාන්තරයයැයි කියන්නේ ගල්ඔය ජාතික වනෝද්‍යාන මායිමේ වන සංරක්ෂන දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ පාලනය වනාන්තර කලාපයකි- ජනාවාසයක් බිහි කිරීම වෙනුවෙන් අක්කර 505 ක් තරම් ප‍්‍රදේශයක් එලි පෙහෙලි කිරීම ට තෝරාගෙන ඇත්තේ මේ කියන වනාන්තර කලාපය යි- බිබිල ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් නිල්ගල වනාන්තරයට අයත් ව්‍යාප්ත ප‍්‍රදේශය හැටියට සැලකෙන්නේ කරාඬුගල ග‍්‍රාම නිලධාරි වසමේ බෝ ඇල්ල ය- මේ ආකාරයට වනය එලිපෙහෙලි කෙරෙන්නෙි මල්දම් අබේ -පිට කුඹුර -බුලූපිටිය-සේරව සහ පේරන යන ගම්මානවල ජීවත්වන පවුල් 400 ක් පදිංචි කිරීමට ය- ඔවුන්ගේ ජල අවශ්‍යතා සපුරා දීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ බෝ ඇල්ල වැව ප‍්‍රතිසංස්කරනය කිරීමෙනි- මේ සඳහා මැදිහත් වී සිටින්නේ වර්ල්ඞ් විෂන් නම් රාජ්‍ය නොවන ආයතනය යි- බිබිල නිල්ගල බෝ ඇල්ල හන්දියට පැමින ගල්ඔය මාර්ගයේ කිලෝ මීටර් 8 ක් පමන වන ඒ ප‍්‍රදේශය මේ කියන නිවාස ව්‍යාපෘතියට තෝරාගෙන තිබේ-

ප‍්‍රධාන පෙලේ නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයෙකුගේ මැදිහත්වීමකින් සිදු කිරීමට නියමිත ඉඩම් කැබලි දශ ලක්ෂයක් ජනතාව අතර බෙදා දීමේ මේ වැඩ සටහන වෙනුවෙන් නිල්ගල වනය කුට්ටි කිරීමට කටයුතු කෙරේ- ඒ අරමුනින් වන සංරක්ෂන දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ මෙතෙක් සුරක්ෂිතව පැවැති එකී වන බිම් ප‍්‍රදේශය බිබිලේ ප‍්‍රාදේශීය ලේකම්වරයාට පැවරීමට ද කටයුතු කොට තිබේ- එපමනක් නොව ඉඩම් මැනීමේ කටයුතු පමනක් නොව මායිම් සලකුනු කිරීම ද මේ වන විට අවසන් කොට තිබේ- මේ ආකාරයට ජනපදකරනයකට ලක් වන්නේ අලි ඇතුන් බහුලව වෙසෙන මූකලන් ප‍්‍රදේශයක්ය කියන කරුන ද මෙහිදී මතක තබාගත යුතුව තිබේ- ඒ අනුව මෙහි පදිංචි වන්නවුන් සිය නිජබිම් අහිමවන අලි ඇතුන් සමග මාරාන්තික ගනුදෙනුවකට සූදානම් විය යුතුව තිබේ-

1skgSVe.jpgIlc9JKF.jpg

ආරක්ෂිත වන කලාපයක් මැද හුදෙකලා ජනපදනක් ඇති කිරීමෙන් බලාපොරොත්තු වන්නේ කුමන සංවර්ධනයක්් දැයි අපට නම් නොවැටහේ- සිදු විය හැකි එකම දේ ඔවුන්ට අවශ්‍ය මුලික පහසුකම්වත් නැති අවතැන් ජනතාවක් බවට පත් වීම යි- එපමනක් නොව අහිමි වන සිය නිජ බිම් සොයා පැමිනෙන අලි ඇතුන්ගේ ප‍්‍රහාරයන්ට පහසු ඉලක්ක බවට මේ ජනතාව පත් කිරීමක් ද මේ නිසා සිදු වේ- එසේ ගත් කල මෙවැනි සංවර්ධන ව්‍යාපෘති හැඳින්විය යුත්තේ කුමන නමකින් ද යන්න පවා ගැටලූවක් වේ-
අනිත් අතට මෙවැනි වනපෙතක් මැද මිනිසුන් පදිංචි කරවූ කල ඔවුන් නියම් හෝ අනියම් අයුරින් වනාන්තරය ඇසුරේ එලිපෙහෙලි කිරීම් මෙන්ම වෙනත් එවැනි පරිසර විරෝධි ක‍්‍රියාවල නිරත වීම වැලැක්විය හැක්කක් නොවේ- එය එසේ නොවේ යැයි පැවසීමට මීට මැදිහත් වී සිටින නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයාටවත් පුලූවන්දැයි අපි අසමු- ඒ අනුව මෙය වනාහි වනය කොල්ලකෑමට කොහේවත් සිටින ජනතාවක් වහල් කරගැනීමකට වඩා වැඩි දෙයක් නොවේ- ඒත් සමගම පදිංචි කෙරෙන ජනතාව අතින් යට කියැවුන ආකාරයට වනය එලිපෙහලි වීමට සලස්වා පසුව එය උක් වගාව සඳහා යොදා ගැනීම මෙහි යටි අරමුන බව පැහැදිලි ය-

2009 අංක 56 (සංශෝධිත* වන සංරක්ෂන ආඥා පනතට අනුව පාලනය වන මේ වනාන්තරය බඩගෝස්තරවාදී දේශපාලන අරමුනු වෙනුවෙන් පාවා දීමට හෝ එවැනි ක‍්‍රියාවන් හමුවේ නිහඬව සිටීමට අදාල නිලධාරීන්ට පුලූවන්කමක් නැත- එමෙන්ම ඒ සම්බන්ධයෙන් ක‍්‍රියාවට නැගිය හැකි නීතියක් තිබෙන බව ද ඔවුන් තේරුම්ගත යුතුය-

2009 අංක 22 දරන සත්ව වෘක්ෂලතා ආරක්ෂක ආඥා පනතින් (9 වගන්තිය* ජාතික වනෝද්‍යානයක් මායිමේ සැතපුමක් වැනි ප‍්‍රදේශයක් ඇතුලත සංවර්ධන කටයුත්තක් සිදු කෙරෙන්නේ නම් එය පරිසර බලපෑම් ක‍්‍රියාවලියකට යටත් කල යුතු වේ- ඒ අනුව යමින් පූර්ව ලිඛිත අනුමැතියක් වන ජීවි අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයාගෙන් ලබා ගත යුතු වේ- තත්වය එසේ තිබියදීත් නෛතික විධි විධානයක් වූ එය උල්ලංඝනය කරමින් ජාතික වනෝද්‍යානයක් මායිමේ මෙවැනි දේශපාලන නාඩගමක් නැටීම මේ රට නීතියක් නැති තැනකට ඇද දැමීමක් නොවේ නම් අන් කුමක්ද?

Mjq3O8N.jpg
තවද 1980 අංක 47 (සංශෝධිත* දරන ජාතික පාරිසරික පනතට අනුව ප‍්‍රකාශිත 1993 06 24 අංක 772/72 දරන ගැසට් නිවේදනයට අනුව පවුල් 1000 කට වැඩි ප‍්‍රමානයක් නැවත පදිංචි කරවීමක දී ූපුර්වයෙන් හෝ හෙක්ටෙයාර් 1 කට වඩා වන බිමක් එලිපෙහෙලි කොට සංවර්ධන කටයුත්තක් කිරීමට පූර්වයෙන් හෝ ලිඛිත පාරිසරික අනුමැතියක් ලබා ගැනීම අවශ්‍ය වේ- එසේ බලන කල යට කියැවුන නියා්ජ්‍ය අමාතයවරයා හා ප‍්‍රාදේශීය ලේකම්වරයා කටයුතු කොට ඇත්තේ පාර්ලිමේන්තුව විසින්ම සම්මත කොට අධිකරනයෙන් අර්ථ නිරූපනය වු නීතියකට එරෙහිවය යන්න අමුතුවෙන් පෙන්වා දිය යුතු නොවේ-

(රන්දිව පුවත්පත -2012 06 24)
මොහාන් ශ‍්‍රියන්ත ආරියවංශ

අකුරල තෙත් බිම හෝටල් සමාගගම් වලට ද?

මුහුදුබඩ තෙත් බිමක් යැයි කියන්න් එක් අතකින් පෘථිවි පැවැත්ම තීරනය කරන පරිසර පද්ධතියක් වන තරමටම අනිත් අතින් සුන්දරත්වයෙන් පිරි පරිසර අලංකරනයක් ද වේ- අකුරල යනු ගාල්ල දිස්ත‍්‍රික්කයේ හික්කඩුව ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් අර කීව ආකාරයේ තෙත් බිමකි- හෙක්ටෙයාර දෙසීයයක බිම් පරිශ‍්‍රයක් වුනත් පොහොසත් ජෛව විවිධත්වයක් ඇති පරිසර පද්ධතියක් හැටියට මෙය පරිසරවේදීන්ගේ අවධානය දිනාගෙන තිබේ- ඉහතදීත් කී ආකාරයට මුහුදුබඩ තෙත් බිම් අතරට වැටෙන මේ තෙත් බිම තුල ශාක විශේෂ 130 ක් හඳුනාගෙන තිබේ- ඉනුත් විශේෂ 4 ක් ලංකාවට ආවේනික ය- පක්ෂීන් විශේෂ 74 ක් හඳුනාගෙන ඇති අතර ඉන් විශේෂ 4ක් ලංකාවට ආවේනික ය- ඕලූ මුවා- කබල්ලෑවා -මිමින්නා වැනි විශේෂිත ක්ෂිරපායින් විරල නොවන අකුරල තෙත් බිම වන ජීවි නිලධාරීන් විසින් අභය භූමියක් බවට පත් කිරීමට සියලූ කටයුතු ඉතා කඩිනමින් සිදු කොට තිබියදීත් වෙන එකක් තියා හිටපු වන ජීවි සංරක්ෂන අමාත්‍ය ගාමිනි ජයවික‍්‍රම පෙරේරා මහතා 2017 01 13 දින ඊට අවශ්‍ය කැබනට් අනුමැතිය පවා ලබා ගෙන තිබිය දීත්් එය එසේ වීමෙන් වලක්වා ගැනීමට වන ජීවි සංරක්ෂන අමාත්‍යාංශයේ උසස් නිලධාරීන් කටයුතු කරමින් සිටින්නේ යැයි චෝදනාවක් නැගෙමින් තිබේ-

තවද මේ ප‍්‍රමාද කිරීම පසුබිමේ පවතින්නේ මේ බිම සම්පුර්නයෙන්ම නිදහස් කරගෙන එය මත සංචාරක නගරයක් ඉදි කිරීමේ සැලැස්මක් බවටත් වාර්තා වේ- පසුගිය දිනෙක මේ සම්බන්ධයෙන් තොරතුරු හෙලිදරව් කිරීමට තරුන සත්වෙවිදීන්ගේ සංගමයෙන් පැවැත් වු පුවත්පත් සාකච්ඡුාවක දී අම්බලන්ගොඩ ’තෙත් බිම් උරුමය’ හි ලේකම්වරයා හෙලි කල කරුනු පහත පරිදි වේ-
වර්තමානයේ සිදු වෙමින් පවතින තත්වයට අනුව මේ කියන තෙත් බිම සංචාරක පුරයක් බවට පත් කිරීමට අවශ්‍ය සියලූ කටයුතු ව්‍යාපෘති කලමනාකරන හා දක්ෂින සංවර්ධන අමාත්‍යාංශයේ මෙහෙයවීමෙන් සිදු කෙරෙමින් පවතී- ඒත් සමගම තෙත් බිම ඇසුරේ ඇති ආරන්‍ය සේනාසනය ද සියලූ ගම් වැසියන්ගේ පැවැත්මද ඊට ගොදුරු වෙනු ඇත- තෙත් බිම අභය භූමියක් බවට පත්කර ගැනීමට අදාල ගැසට් පත‍්‍රය අමාත්‍යාංශ උසස් නිලධාරීන් විසින් විවිධ හේතු දක්වමින් කල් පහු කරමින් සිටින්නේ යට කී ව්‍යාපෘතියට තෙත් බිම පවරා දීමේ අරමුනින් බව පෙනේ-

IMG_261723012011082.jpg

photos heritage of wetland

2009 වසරේ දී මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය විසින් සිදු කරන ලද පූර්න අධ්‍යයනයකින් පසුව 2011 03 28 දින අංක 08/ එන් ආර් එම්/ ඊ ඒ පි/ 30/ 10 ලිපියෙන් වන ජීවි දෙපාර්තමේන්තුවට තෙත් බිම පැවරීම සිදු කරන ලදී- වන ජීවි පොර්තමේන්තුව ද 2011 11 18 අංක වජි/6/3/38 ලිපිය මගින් සහකාර අධ්‍යක්ෂ (බස්නාහිර* යටතේ පුර්න ශක්‍යතා අධ්‍යයනයක් සිදුකොට අකුරල තෙත් බිම වන ජීවි අභය භූමියක් ලෙස ආරක්ෂා කර ගැනීමට කටයුතු ආරම්භ කල බව කිව යුතුය- මේ සඳහා හික්කඩුව ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් ප‍්‍රමුඛ රාජ්‍ය මෙන්ම රාජ්‍ය නොවන අංශ වලිනුත් නොමද සහායක් ලැබුනු බව ද කීම අවශ්‍යය-

වන ජීවි දෙපාර්තමේන්තු නිලධාරීන් එසේ නොමද උත්සහායකින් කටයුතු කල ද 2016 වසර දක්වාම මෙහි කටයුතු අවසන් කිරීමට හැකි වුයේ නැත- පසුව කැබිනට් අනුමැතිය ලබා ගැනීම ද හිටපු අමාත්‍ය ගාමිනි ජයවික‍්‍රම පෙරේරා මහතාගේ උත්සහායෙන් සිදු කෙරුන ද එතැන් සිටත් මාස පහක තරම් කාලයක් ගැසට් පත‍්‍රයේ කටයුතු නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ සිර වී පැවැතින- එය වන ජීවි අමාත්‍යාංශයට 2017 මැයි මස ලැබුනත් 2018 01 01 තෙක් එය රඳවා ගැනීමට අමාත්‍යාංශයේ ඉහල නිලධාරීන් කටයුතු කොට තිබේ- ඔවුහු ගැසට් පත‍්‍රයේ ලිපිනයේ දෝෂ දක්වමින් එය අමාත්‍යවරයාගේ අත්සන සඳහා යොමු කිරීම ප‍්‍රමාද කලහ- අවස්ථා කිිහිපයක දී ම දෙපාර්තමේන්තුවට එය නැවත යොමු කලේ අකුරක දෙකක වැරදි පෙන්වා දෙමිනි- වන ජීවි දෙපාර්තමේන්තුව ද ඒ කුඩා අකුරක වරද සකස් කොට නැවතත් 2018 01 01 නැවතත් අමාත්‍යාංශයට යොමු කල ද 2018 03 25 දින දක්වා එය අමාත්‍යවරයාගේ අත්සනට යොමු නොකිරීම අමාත්‍යාංශයේ නිලධාරීන් තවදුරටත් කටයුතු කොට තිබේ- අනිත් අතට ඔවුන් පෙන්වු ඒ කුඩා අඩුපාඩු අමාත්‍යාංශය තුල දී ම සකස් කර ගනීමට පුලූවන් වු ඒවා බව ද කිව යුතුව තිබේ- ඒ අනුව මෙය සිතාමතාම කල කටයුත්තක් බව පැහැදිලිය- මීට සමගාමීව අදාල සංචාරක සැලසුම් වැඩ පිලිවෙල ආරම්භ වීම තුලින් එය මොනවට පැහැදිලි ෙවි- ඒත් සමගම වන ජීවි සංක්ෂන අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරයා පවතිත නීතිය ද වෙනස් කරමින් අලූතින් ගැසට් කෙරෙන අකුරල ආදී තෙත් බිම් සඳහා ගැසට් කිරීමට පෙර නැවතත් ප‍්‍රාද්ශීය ලේකම් ඇතුලූ කමිටුවක් මගින් අදහස් විමසිය යුතු බවවද එමෙන්ම විශේෂ ව්‍යාපෘතීන් තිබේ නම් ඒවායෙ හිමිකරුවන්ගෙන් ද හෝටල් හිමිකරුවන් වෙයි නම් ඔවුන්ගෙන් ද එම කමිටුව සමන්විත විය යුතු යැනි පෙන්වා දී තිබේ- එපමනක් නොව ඊට අදාලව ඔවුන්ගේ කැමැත්ත ද විමසිය යුතුව තිබේ-
මෙය පුදුම සහගත තත්වයක් බව අමුතුවෙන් පෙන්වා දිය යුතු නැතැයි සිතමි- යම් ප‍්‍රදේශයක ඇති පරිසර කලාපයක් අභය භූමියක් හෝ වෙනත් එවැනි ආරක්ෂිත කලාපයක් බවට පත් කිරීමට වන ජීවි සංරක්ෂන අමාත්‍යාංශය සතු බලතල වෙනත් කමිටුවලට පවරා දීම සිදු කෙරෙන්නේ කුමන නීති තත්වයක් යටතේ දැයි පැහැදිලි කර දෙන්නැයි අපි අදාල බලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලා සිටිමු- ඒත් සමගම මේ සිද්ද වෙන්න යන්නේ කුමන විනාශයක් ද යන්න ගැන අවධානයෙන් ද සිටිමු-

En -Reporting


 

jagath-gunawardana

Jagath Gunawardana Attorney at Law- There is an urgent need to get this area protected either as a Sanctuary or as an Environmental Protection Area(EPA).

පාසැල -නාට්‍යය හා පාසැල් නාට්‍යය

ආචාර්ය සරච්චන්ද්‍රගේ ’එලොව ගිහින් මෙලොව ආවා’ නාට්‍යය නිර්මානය වුයේ ළමයින් සඳහාම නොවේ- නමුත් ඕනෑම වයසක ළමයෙකුට මෙන්ම වැඩිහිටියෙකුට රස විඳිය හැකි අපුර්ව උත්ප‍්‍රාසයක් සහිත කතා වස්තුවක් එහි ඇතුලත්ය- එසේ ගත් කල ළමා නාට්‍යය වශයෙන් හඳුන්වන්නේ කුමන නාට්‍ය විශේෂයක් ද? එහි ඇති විශේෂත්වය කෙසේ පැහැදිලි කල හැකිද? ප‍්‍රවීන නාට්‍ය ශිල්පිනි සෝමලතා සුබසිංහ පවසන ආකාරයට ළමයින් රගපාන නිසාම ඒ නාට්‍ය ළමා නාට්‍ය යැයි හඳුන්වා දීම සාවද්‍ය තත්වයක් වේ- විශේෂයෙන්ම අපට අදාලව ගත් කල ළමා නාට්‍ය සම්බන්ධයෙන් විධිමත් හැදෑරීමක් පවතී ද යන්නත් ගැටලූවක් වේ- ළමා නාට්‍ය සම්බන්ධයෙන් මෙවැනි කතිකාවතක් ඇති කරගන්න අප තීරනය කලේ මේ දිිනවල කොළඹ දී රාජ්‍ය ළමා නාට්‍ය උලෙල පැවැත්වෙන හෙයිනි- සංස්කෘතික හා කලා කටයුතු අමාත්‍යාංශයේ උපදෙස් මත සංස්කෘතික කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුවත් ශ‍්‍රී ලංකා කලා මන්ඩලයේ රාජ්‍ය නාට්‍ය අනු මන්ඩලයත් එක්ව මෙය සංවිධානය කරනු ලබයි-
ජාතික මට්ටමින් ළමා නාට්‍ය උලෙලක් පැවැත්වීම අගය කල යුතු කටයුත්තක් වුනත් කනගාටුවට කරුන වන්නේ මේ තරම් රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික මට්ටමේ සන්නිවේදන මාධ්‍ය හැසිරීමක් රට තුල පවතිද්දීත් ළමා නාට්‍ය මෙන්ම රංගය පිලිබඳ පිලිගත හැකි මට්ටමේ කතාබහක් ඇති නොවීමය- එමෙන්ම රට පුරා විශ්ව විද්‍යාල පිහිටුවාගෙන යන යුගයක ඒ ගැන සුලූ අදහසක් හෝ පල කිරීමට සමත් විශ්ව විද්‍යාල ඇදුරෙකු තබා පාසැල් ගුරුවරයෙකුවත් නොමැති වීමය- ළමා නාට්‍ය කලාව අද මේ රටේ පවතින්නේ අම්මා අප්පා නැති අසරන අනාත දරුවෙකුගේ තත්වයට සමාන තැනක ය- ඒ නිසාම ලබන සැලකිලි ද කුඩම්මාගේ සැලකිල වලින් වෙනස් නොවේ-
ළමා නාට්‍ය රසාස්වාදනය අධ්‍යාපනයේ ලා අවශ්‍ය බවත් එය උගත යුතු විෂය කරුනක් වශයෙනුත් 1947 මැයි 15 දින නිදහස් අධ්‍යාපන පනත පාර්ලිමේන්තුවේදී සම්මත වු දා සිටම පිලිගැනුන කරුනක් වේ- එහිදී සම්මත කොටගත් ජාතික විෂය මාලාවට අනුව 1 වැනි ශ්‍රේනියේ සිට 8 වැනි ශ්‍රේනිය දක්වා උගැන්වීමට යොදාගත් සිංහල මුල් පොත්වල නාට්‍ය පාඩම් මාලා ඇතුලත් කෙරුනි- ඒ් අනුව සිංහල විෂය ධාරාව තුල නාට්‍ය රසාස්වාදය අවශ්‍ය තත්වයක් සේ සලකා ඇති බව පෙනේ- ඒත් සමගම ඒ සඳහා විෂය අවබෝධය ලබා දීමේ අරමුනින් නිර්දිෂ්ට කියැවීම් පොත් ද ප‍්‍රකාශයටෙ පත් කෙරුනි- එකල පාසැල් ගුරුවරයෙකු ඒ සම්බන්ධයෙන් සිය අත්දැකීම් හෙලි කරමින් මෙසේ ලියා ඇත-
’’දැනට අවුරුදු 20 කට පමන පෙර සිංහලයට නිසි සැලකිල්ලක් නොතිබුනි- ඉංග‍්‍රීසි පාඨශාලාවේ පස්වැනි ප‍්‍රමානය දක්වා සිංහල ඉගැන්විය යුතු යැයි නියමයක් තිබු නමුත් ඒ පාඨශාලා වලින් පිටවු ශිෂ්‍යයෝ කිසි සිංහලයක් නොදත්තෝය- සිංහල නොදනිමුයි කීම පවා ඔවුන්ට ආඩම්බරයක් විය- මා ට‍්‍රීනිටි විද්‍යාලයේ ගුරු මන්ඩලයට කැඳවනු ලැබු කල එහි ශිෂ්‍යයන්ට සිංහල ඉගැන්වීම ඉතා දුෂ්කර කාර්යක් වුයේය- මේ තත්වය බිඳලන්නට මාර්ග සෙවු මගේ සිත නාට්‍යයට යොමු වුනි- ඒ නිසා සිංහලෙන් කෙටි නාට්‍ය ලියා ශිෂ්‍යයන් ලවා රග දැක්වුයෙමි- ඒ නිසා සිංහල ගැන තිබු නොසැලකිල්ල සම්පූර්නයෙන්ම වෙනස් විය-’’ (අප‍්‍රිය අමුත්තා 1952- ඞී එච් කේ කුරුකුලාරච්චි*
1940 -60 යන කාල වකවානුව තුල පාසැල් පන්ති කාමරවල නාට්‍ය රග දැක්වීම විශ්ව විද්‍යාල ඉංග‍්‍රීසි නාට්‍ය සංගමයේ මැදිහත් වීමෙන් සිදු වුවක් වශයෙනුත් සඳහන් වී තිබේ- විශිෂ්ට යුරෝපා නාට්‍යකරුවන්ගෙ නිර්මාන බොහොමයක් මෙරට නලූ නිලියන් යොදා රග දැක්වීම එහිදී සිදු වී තිබේ-එසේම විශ්ව විද්‍යාලයේ සිංහල සමිතියෙන් ද දේශීය නාට්‍ය සම්ප‍්‍රදායක් වෙනුවෙන් ගෙන ගිය වැඩ පිලිවෙල පාසැල් පන්ති කාමර ඇතුලේ නාට්‍ය ප‍්‍රබෝධයක් ඇති කිරීමට පුලූල් රුකුලක්ම විය-

maxresdefault.jpgDanga-stage
1960 -70 කාලයේ දී මේ තත්වය තව දුරටත් වැඩි දියුනු වු අතර ඒ අනුව අධ්‍යාපන ක්ෂේත‍්‍රයට සම්බන්ධ වෙමින් සිටි ගුරුවරුන් ද එමෙන්ම බෞද්ධ භික්ෂූන් ද ඒත් සමගම ලේඛකයින් ද නාට්‍ය පිටපත් රචනා කිරීම දැකිය හැකි තත්වයක් විය- ඒ නාට්‍ය පිටපත් අතරට විදෙස් නාට්‍යයන්හි පරිවර්තන සහ අනුවර්තන ද ඇතුලත්ව තිබිනි- වැලිවිටියේ සෝරත හිමියන්ගේ ’කතා මඩුව’ (1964* කෙරමිනියේ ජිනානන්ද හිමියන්ගේ ’වික‍්‍රමාවර්ශිය’ (1964* සුදාස් මාස්කෝරාල හා ධර්මදාස ගුනවර්ධනගේ ’චන්ඩාලිකා’(1964* හියුබත් දිසානායකගේ ’වෛර විපාකය’(1968* ඇඞ්වින් රනවකගේ ’ශේක්ස්පියර් කතා’(1965* ආදි නිර්මාන ඊට උදාහරන වේ-
සිංහල නාට්‍ය උත්සවය 1959 වසරේ දී පලමු වතාවට ආරම්භ වූ අතර එහිදී පාසැල් සිසුන් සඳහා වෙනම නාට්‍ය තරගයක් සංවිධානය කිරීම පන්ති කාමරයේ නාට්‍ය ප‍්‍රබෝධයේ ප‍්‍රතිපලයක් මෙන්ම ඊට අනුබලයක් ද විය- කෙසේ වෙතත් මුල්ම පාසැල් නාට්‍ය තරගය වෙනුවෙන් ඉදිරිපත් කොට තිබුනේ නාට්‍ය තුනක් පමනක් යැයි ද වාර්තා වේ-
ඒත් සමගම රබීන්ද්‍රනාත් තාගෝර්ගේ ආභාෂයෙන් උපන් හොරන ශ‍්‍රී පාලියත් කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයත් මේ කියන පාසැල් නාට්‍ය කලාවේ ප‍්‍රබෝධයේ වැදගත් නිදර්ශන හැටියට සැලකෙයි- විශේෂයෙන්ම එවකට සිටි රාජකීය විද්‍යාලයේ විදුහල්පතිවරයා පාසැල් නාට්‍ය සම්බන්ධටයෙන් වෙසෙස් උනන්දුවක් දැක් වූ අයෙකු හැටියට ප‍්‍රකටය- තවද අද දවසේ නව රගහල නමින් ප‍්‍රකට එම විදුහලේ රංග ශාලාව ඔහු විසින් ගොඩනගන ලද්දේ ඒ වෙනුවෙනි- ඒත් සමගම ලූම්බිනි රගහල ද අමතක නොකල යුත්තක් වේ- විශේෂයෙන්ම ජාතික පාසැල්වල අධ්‍යාපන අමාත්‍යාඞශය විසින් පවත්වන්නට යෙදුනු සංගීත හා නාට්‍ය තරග හේතු කොට ගෙන යට කියැවුන පාසැල් නාට්‍ය ප‍්‍රබෝධය තවදුරටත් ඉදිරියට ගියේය-
විදේශීය සංවර්ධිත රටවල් ප‍්‍රබල අධ්‍යාපන විෂය මාධ්‍යයක් හැටියට අදටත් නාට්‍ය කලාව පිලි ගැනෙයි- එය ද මේ අවස්ථාවේ විශේෂයෙන්ම කිව යුත්තක් වේ අධ්‍යාපන මනෝ විද්‍යාව අධ්‍යාපන විද්‍යාව පිලිබඳ මතු වු හැදෑරීම් ඊට පාදක වු බව පෙනෙයි- ඉනුත් 1956 බී -එස් බ්ලූම් ගේ අධ්‍යාපන අරමුනු වර්ගීකරණය මේ සඳහා ප‍්‍රධාන පෙලේ මැදිහත් වීමක් සිදු කෙලේ යැයි පැවසීම නිවැරදිය- ඔහු හා සමාන තවත් උගතුන් ගනනාවකගේ මැදිහත්වීම ඔස්සේ අධ්‍යාපන විෂය මාධ්‍යයක් හැටියට නාට්‍ය කලාව යොදා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් බොහෝ රටවල අවධානය යොමු විය- විශේෂයෙන්ම යුනෙස්කෝවේ මැදිහත්වීම ඒ සඳහා ලැබුනු පුලූල් දායකත්වයක් ලෙසින් සැලකේ-
අද දවසේ පාසැල් විෂයමාලා ප‍්‍රතිසංස්කරන දිගින් දිගටම සිදුවන අතර නාට්‍ය හා රංග කලාව උගන්වන්නේ එවැනි පසුබිමකය- එහෙත් කනගාටුවට කරුන වන්නේ පාසැල් මට්ටමින් නාට්‍ය කලාවක් දියුනු වීමට අවශ්‍ය ක‍්‍රියාකාරීත්වයක් මෙකල දකින්නට නැති වීමයි- නමුත් පවත්නා අධ්‍යාපන නිර්දේශ විමසන කල අපට පෙනී යන්නේ නාට්‍ය හා රංග ඛලාව විෂය බද්ධ ලෙසත් ප‍්‍රායෝගික ක‍්‍රියාකාරකමක් හැටියටත් ඇගයීමට ලක්් කිරීමේ වැඩපිලිවෙලක් ඒ තුල ක‍්‍රියාත්මක වන බවයි- පංති කාමරය ඔස්සේ එය ඉදිරියට ගෙන යාමේ වැඩ පිලිවෙලක් මේ අනුව ඇති කොට තිබේ- එහෙත් ප‍්‍රශ්නය වන්නේ ඒ දේ ඒ ආකාරයෙන්ම ක‍්‍රියාත්මක වනවාද කියන කාරනාවයි- ඒ සඳහා සුදුසුකම් ලත් ගුරුවරුන් සිටිනවා ද කියන එකයි- අධ්‍යාපන බලධාරීන් තමන්ගේ කාර් පර්මිට් එක ගැන උනන්දු වන තරමට ඒ සම්බන්ධයෙන් අවධානයක් යොමු කනවාද යන්නත් මීට අදාල වේ- ඇත්තම කියනවා නම් මෙහි අරමුන විය යුත්තේ විෂය ඉලක්ක අතර දරුවන්ගේ නිසග නාට්‍ය කුසලතා අවදි කරගැනීමටත් අනාගතයේ නාට්‍ය ක්ෂේත‍්‍රයව අවශ්‍ය විචාරකයින් -රසිකයින් මෙන්ම ශිල්පීන් ද බිහිකර ගැනීමට මහත් වු අවස්ථාවක් මේ නිසා ලැබී ඇතත් පෙනෙන තෙක් මානයක ඒ සම්බන්ධයෙන් බලාපොරොත්තු සහගත තත්වයක් අපට නම් දකින්න ලැබෙන්නේ නැත-

(තොරතුරු සහාය -’’සංඛ’’ 2001)
(මේ අදහස් මුලින්ම පලවුනේ 2014 09 21 ’’රන්දිව’’ පුවත්පතේය)
මොහාන් ශ‍්‍රියන්ත ආරියවංශ

Bushrod Stratagem / Maneuver

This maneuver/ stratagem is named so by me as the Bushrod Manouvere after a brilliant stratagem adopted by the Liberian rebel leader (later President) Charles Taylor in 1990, at the last stages of the civil war when his forces only had to take over the capital Monrovia, when a treacherous break-away group led by Prince Yomi Johnson tried to rob Taylor of the ultimate victory by stealing a march to Monrovia before Taylor.
Rather than fighting Johnson, or taking the last forces loyal to the then president Samuel Doe in a haste, Taylor deliberately let Johnson go to Monrovia from the east and when his forces were in a small island known as the Bushrod Island that made part of the outskirts of the city of Monrovia,he came behind and blocked the path of retreat, entrapping Johnson and his forces in the Bushrod Island and letting forces loyal to Doe to assail them without making a move.
This is a maneuver intended to subdue or expose a treacherous, opportunistic or unprincipled party who tries to take undue advantage of a situation brought about through your or collective action, to claim total victory or credit of the victory at the last stages of the operation, when victory seems imminent and this late entrant does not have to make much effort in gaining ultimate success.
This Stratagem or maneuver is carried out in the following manner:
• You have been engaged in a long struggle (an issue, war or litigation) and it looks that victory is imminent.
• A contender, hitherto not a party, suddenly emerges. It could be a new group or is a break-away faction.
• This new contender makes a series of perfeditious moves (physical, on the ground or psychologically) to gain an unfair advantage.
• The new contender is shown a very tantalizing opportunity or possibility, by your tactical moves, which this group or person fails to notice as such due to greed, haste, ambition, avariciousness.
• The contender takes the position or occupies the position and goes ahead to monopolize it.
• A move is made so that the avenue of retreat of the contender is blocked.
• The contender is assailed by the adversary, but you maintain a “tactical silence” or a “tactical distance,” without making any move or intervention.
• The adversaries fight it out, weakening themselves.
• Make a move at the most appropriate moment, when there is an opening.
• The first move of yours after this period of waiting should be against the new entrant, or your move against the main adversary should contain a part that dislodges this rival before gaining the victory over the main adversary.
• Follow up till you get the intended victory.

The photographs show Charles Taylor (holding gun) and Prince Yomie Johnson.

Jagath Gunawardana  Attorney at Law

Advice by Kautilya—Planning a campaign

 

In his wide treasise on Statecraft known as Arthashashtra, Kaytailya has laid down a set of principles for the successful planning of a campaign in war. It is seen that these same principles can be applied to successfully plan and execute a wide variety of campaigns and even for the conduct of researches. These are, as in other Oriental traditions, are not hard and fast rules to be obeyed but an analytical pattern or an analytical framework to help one in the thinking process.
\Since the thinking process is quite similar in planning many types of campaigns, these can be of much help in taking a broader and more focused approach in the planning stage.
These principles are as follows:
*Power-
— Strength of the fighting forces,
— Enthusiasm (morale)
— Energy
*Place for engagement
— Theatre of operations (battleground)
–Terrain
— chosen by you
*Timing the engagement
*Season for marching forward to the battleground
*Times to mobilize different types of forces
*likely expenses
*Possible losses
*Possible gains
* Possibilities of revolts and rebellions by your own people or others in other areas(rear)
* Possible dangerous (unexpected) situations

Jagath Gunawardana  Attorney at Law

වන ජීවි උසස් නිලධාරීන් මේ සැරසෙන්නේ කුමකටද?

 

ලංකාවේ ඇති විශිෂ්ට පරිසර කලාප දෙකක් වන ගිං ඔය ආශ‍්‍රිත පරිසරයත් අකුරල තෙත් බිමත් අභය භූමි ලෙසින් නම් කිරීමට සියලූ කටයුතු සුදානම්ව තිබියදීත් වන ජීවි සංරක්ෂන අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයා ඇතුලූ උසස් නිලධාරීන් ඊට එරෙහිව යන තත්වයක් සම්බන්ධයෙන් දැනුම් දෙනු වස් පසුගිය දිනෙක තරුන සත්වවේදීන්ගේ සංගමය විසින් පවත්වන්නට යෙදුනු පුවත්පත් සාකච්ඡුාවක දී පල වූ අදහස් මෙසේ දැක්වේ-

වන ජීවියේ කාර්යභාරය කිරි හරකුන්ට තණකොල සැපයීම නොවේ- පරිසරවේදි පුබුදු වීරරත්න

10501931_10204499056381577_7425264373257857137_n
රටක් හැටියට ගත්තොත් ලංකාව සංස්කෘතික සහ ස්වාභාවික සෞන්දර්යෙන් ඉහල තැනකයි පවතින්නෙ- ඒ නිසාම වන ජීවි දෙපාර්තමේන්තුව ගත්තත් වෙරල සංරක්ෂන දෙපාර්තමේන්තුව ගත්තත් කිසිදු මුදලක් වැය නොකොට සංංචාරකයින්ට ස්වභාව සෞන්දර්යය පෙන්වා විශාල ආදායමක් ලබනවා- ඒ අවස්ථාව ඔවුන්ට හිමි වී තිබෙනවා- ඉතින් ඔවුන් කල යුතුව ඇත්තේ ඒවා විනාශයට යා නොදී සංරක්ෂනය කිරීමයි- එහෙම නැතුව සංචාරකයින් සඳහා හෝටල් ඉදිකිරීමට වනාන්තර සහ තෙත් බිම් එලි පෙහෙලි කිරීම නෙවෙයි- නමුත් සිද්ද වෙමින් තියෙන්නේ ඒකයි- වන ජීවි සංරක්ෂන අමාත්‍යාංශයට වගකීමක් තියෙනවා ඒ ගැන සොයා බලන්න- වන ජීවියේ කාර්යශාරය කිරි හරකුන්ට තණකොල සැපයීම නෙවෙයි- ඒ නිසා වෙන කවරදාකටත් වඩා අද අපට සිදු වෙලා තියෙනවා ඒ සම්බන්ධයෙන් මැදිහත් වී කටයතු කරන්න-

නිලධාරීන්ගේ හැසිරීම අත්තනෝමතිකයි- නීතිවේදි ජගත් ගුනවර්ධන

14642267_10202056472131453_8515169609017723314_n
පුත්තලම ගිං ඔය ආශ‍්‍රිත පරිසර කලාපය ගිං පොල් කියන කඩොලාන විශේෂය නිසා විශේෂයෙන් රැුකගන්න සිද්ද වලා තියෙනවා- ගිං පොල් කියන්නේ ලංකාවේ ඇති තාල වර්ගයට අයත් එකම කඩොලාන විශේෂයයි- මේ ප‍්‍රදේශය මුහුන දී ඇති ප‍්‍රශ්නය හමුවේ මධ්‍යයම පරිසර අධිකාරිය නිවැරදිව කටයුතු කරලා තියෙනවා- ජාතික පරිසර පනතේ 24 (ඇ* වගන්තියය යටතේ ගිං ඔය ආශ‍්‍රිත පරිසර කලාපය ආරක්ෂිත ප‍්‍රදේශයක් හැටියට නම් කරලත් තියෙනවා- ප‍්‍රාදේශීය ලේකම්වරයාගේ සහායත් ඹීට අදාලව ලැබී තිබෙනවා ඒ අනුව මෙය අභය භූමියක් හැටියට නම් කිරීමේ කැකියාවක් තිබෙනවා- නමුත් මෙතැනදී වයඹ පලාතේ පාරිසරික ප‍්‍රශ්නයක් වෙනුවෙන් මධ්‍යම රජයේ පරිසර ඇමතිවරයාට මැදිහත් වෙන්න බැහැයි කියලා තර්කයක් ගොඩ නැගෙනවා නම් ඒක බයානක තත්වයක්- වැරදි පූර්වාදර්ශයක්- මේක තමයි නියම බෙදුම්වාදය-
විශේෂයෙන්ම කියන්න ඕනේ මධ්‍යම රජය කියලා දෙයක් නෑ- ඒක වැරදි හඳුනාගැනීමක්- තියෙන්නේ රජයක් එච්චරයි- ආන්ඩු ක‍්‍රම ව්‍යවසථාවේ සමගාමී ලැයිස්තුවේ සඳහන් වෙනවා පරිසරය සුරැුකීම රජයට සහ පලාත් සභාවට අයිතියි කියලා- ඒවගේම රජයේ අවසරය ලැබෙන පරිදි කියන සඳහනත් තියෙනවා- ඉතින් ඒක එහෙම නෙවෙයි කියල තර්කයක් ඉදිරිපත් වෙනවා නම් ඒක සාහසික පරිකල්පනයක්- දැන් සිද්ද වෙලා තියෙන්නේ මොකක්ද? ගිං පොල් ආරක්ෂිත ශාකයක්- නමුත් ඒක තියෙන්නේ අනාරක්ෂිත කලාපයක-
පසුගිය රජය කාලයේ චම්පික රනවක පරිසර ඇමති වශයෙන් සිටි කාලයේ සිටම මේ සම්බන්ධයෙන් සැලසුමක් තිබුනා- ජයවික‍්‍රම පෙරේරා ඇමතිවරයා වශයෙන් සිටි කාලයේදීත් මේ සම්බන්ධයෙන් හොඳ විභවයක් තිබුනා- නමුත් අමාත්‍යාංශයේ නිලධාරීන්ගේ හැසිරීම් අත්තනෝමතිකයි- විශේෂයෙන්ම වන ජීවි සංරක්ෂන අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයා අතුලූ නිලධාරීන් තමන්ගේ විෂය පථයට අනුව කටයුතු කිරීමට වග බලා ගත යුතුයි- තමන්ට පැවරී ඇති වීෂය කටයුතුවල දී පෞද්ගලික අදහස් මති මතාන්තරවලට අනුව කටයුතු කරන්න ඔවුන්ට පුලූවන්කමක් නැහැ-
ඒ වගේම මේ සිද්ද වෙන දේවල් ගැන ඇමතිවරයා දැනුවත් නැති බව පැහැදිලියි- අකුරල තෙත් බිම සම්බන්ධ ප‍්‍රශ්නය සම්බන්ධයෙනුත් එවැනිම තත්වයක් තමයි දකින්න තියෙන්නෙ- වන ජීවි සංරක්ෂන දෙපාර්තමේන්තුව සහ මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය තමන්ගේ කටයුතු නිවැරදිව ඉටු කරල තියෙද්දිත් තමයි මේ දේ මෙහෙම වෙලා තියෙන්න-
ඒ වගේම අපි ඉල්ලන්නෙ මේ පරිසර නලාප අභය භූමි වශයෙන් නම් කරන්නය කියලයි- එතකොට ඒ ඇසුරේ දැනට සිදුවන මානව ක‍්‍රියාකාරකම් වලටත් ඉඩක් ලැබෙනවා- ජනතාවට ඒ නිසා අවහිරයක් වෙන්නෙ නෑ- ඒ නිසා කාටවත් කියන්න බැහැ එහෙම කිරීමෙන් ජනතාවට අවහිර වෙනවාය කියලා-

බලය තිනේනේ හෝටල් සමාගම්වලටයි ප‍්‍රාදේශීය ලේකමිටයි- ලේකම් -තෙත් බිම් උරුමය -අම්බලන්ගොඩ

Hikkaduwa-famous-beach-in-galle-1442845827.jpeg
යම් ප‍්‍රදේශයක පවත්නා අභය භූමි සහ ජාතික වනෝද්‍යාන සම්බන්ධයෙන් තීරන ගැනීමේ බලය ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් ප‍්‍රමුඛ කමිටුවකට පවරන අලූත් නීතියක් ගෙන එන තත්වයක් අපට දකින්න තියෙනවා- අකුරල තෙත් බිම සම්බන්ධයෙන් ඇති වී තිබෙන තත්වයට අදාලව එය අභය භූමියක් කරනවා ද නැද්ද යන්න තීරණය කිරීම ඒ අනුව ප‍්‍රාදේශීය ලේකම්ට සහ ඔහු තෝරා ගන්නා කමිටුවට පැවරෙනවා- ඒ කමිටුවේ හෝටල්කාරයොත් ඉන්නවා-
ගාල්ල දිස්ත‍්‍රික්කයේ හික්කඩුව ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් අකුරල තෙත් බිම සතු හෙක්ටෙයාර් 200 ම ව්‍යාපෘති කලමනාකරන හා දක්ෂින ලංකා සංවර්ධන අධිකාරිය සංචාරක නගරයක් බවට පත් කිරීමට එරෙහිව කරුනු විමසු අවස්ථාවේ දී යි අප මේ බව දැන ගත්තෙ-
කුුඩා තෙත් බිමක් වුව පොහොසත් ජෛව උරුමයක් ඇති මේ තෙත් බිම අභය භූමියක් කිරීමේ යෝජනාවට ගාමිනී ජයවික‍්‍රම පෙරේරා හිටපු ඇමතිවරයා 2017 -01 -03 දින කැබිනට් අනුමැතිය ලබා ගත්තා- නමුත් වන ජීවි සංරක්ෂන අමාත්‍යාංශයේ උසස් නිලධාරීන් මුලින්ම ලිපිනයේත් පසුව අකුරුවලත් තමන්ටම හදා ගන්න පුලූවන් සුලූ සුලූ දොස් දක්වමින් ගැසට් කිරීම අතපසු කලේ හිතාමතාම බව පැහැදිලියි- ඒක කල් මැරීමක්- ඊට සමගාමීව ආ සංචාරක නගර සැලසුමට මෙය පවරා දීමට ඔවුන් මේ ආකාරයෙන් හැසිරුනා කියන එක පැහැදිලියි- ඒ වෙනුවෙන් පවතින නීතිය පවා වෙනස් කරන තැනකට ඔවුන් මේ වන විට ගමන් කොට තිබෙනවා-

En -Reporting

ලෙස්ටර්ගේ සිනමාව සහ අපේ සිනමාව

සිංහල සිනමාව සම්බන්ධයෙන් කතා කරන විට අපේ සිනමා කැමරාවට හිරු ආලෝකය වැටුනේ ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් ප‍්‍රමුඛ ඔහුගේ සහෝදර සිනමා ශිල්පීන්ගේ ඉදිරිපත්වීමත් සමගය- ඒ ගැන විවාදයක් නැත- ඊට හේතුව එතෙක් මෙරට සිනමා කැමරාව චිත‍්‍රාගාරයකින් තවත් චිත‍්‍රාගාරයකට රැුගෙන යාමක් මිස එලිමහනට රැුගෙන ඒමක් සිදු නොවීමය- ඒ නිසාම සිනමා කැමරාව හිරු එලිය විඳ තිබුනේ නැත- ජයවිලාල් විලේගොඩ කී ආකාරයට ඉන්දියානු සිනමාවට තවත් භාෂාවක් එකතු වු ආකාරයෙන් ගොඩ නැගී තිබු මෙරට සිනමාව හුදු අලෙවි භාන්ඩයක් වශයෙන් මිස කලාත්මක සංවේදිතාව යන්න ගැන තැකීමක් නොකල තරම්ය- එසේ හෙයින් ලෙස්ටර් ඇතුලූ සහෝදර සිනමා ශිල්පීන් එදා ගත් ඒ ප‍්‍රයත්නය ඉතිහාසයීය වටිනාකමක් වේ-
ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මෙරටට පැමිනෙන්නේ ඉන්දියාවේ සිට නොවේ- එංගලන්තයේ සිටය- එනිසා ඔහු හඳුනා සිටි සිනමාව සහ සමාජය මෙරට පොදුජන රසිකත්වයට ගැලපුනාට වඩා නොගැලපුනා යැයි කීම සදොස් නැතැයි සිතමි- රේඛාව චිත‍්‍රපටයෙන් පසු ඔහුට තවදුරටත් නිෂ්පාදකවරයෙක් තමා වෙනුවෙන් සොයා ගැනීමට නොහැකිව පත් වී සිටි තත්වයම ඊට හොඳ උදාහරනයක් වේ- තවද ’සංදේශය’ වැනි චිත‍්‍රපටයක් නිර්මාණය කිරීමට ඔහු යොමු වන්නේ ද එකී තත්වයේම ප‍්‍රතිපලයක් හැටියටය-
එදා මෙරට පැවැති සිනමාවට සහ සමාජ පැවැත්මට අදාලව ගතහොත් ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් එක්තරා ආකාරයක ආගන්තුකයෙක් වී යැයි කීවොත් එහි වරදක් නැතැයි සිතමි- සත්‍යජිත් රායි යනු එකල ඉන්දියාවේ සිටි සමකාලීන සිනමාකරුවෙකු වුනත් ඔහුට මේ තත්වය නොතිබුනේ ඔහු විශාල වශයෙන් දේශීය සංස්කෘතිය මෙන්ම සාහිත්‍යය සම්බන්ධයෙන් පොතපත කියැවු එමෙන්ම සාහිත්‍යකරුවකු ද වූ නිසා යැයි සිතමි- ඒ නිසා ඔහු එරට සමාජ සංස්කෘතිය පොත පතින් හෝ තමන්ට ලං කරගැනීමට සමත්ව සිටියේය- විභූතිභූෂන බන්දෝපාධ්‍යයගේ ’පොතෙර් පංචාලි’ මුල් කොටගත් නවකතා ත‍්‍රිත්වය හරහා රායි ගත් සිනමා ප‍්‍රයත්නය තුල අපට දකින්නට ලැබෙන්නේ එකී තත්වයයි- ලෙස්ටර් ද එවැනිම උත්සහායකට යොමු වෙමින් මාර්ටින් වික‍්‍රමසිංහයන්ගේ ’ගම්පෙරලිය‘ සහ ’යුගාන්තය’ රූප ගත කල අතර ඒත් සමගම මෙරට සිනමාවට අවශ්‍ය වී තිබු සිනමා බස (මෙතැනදී ඔහුගේම ’නිධානය’ චිත‍්‍රපටය ද අමතක නොකල යුතු යැයි සිතමි-* සම්බන්ධයෙන් ඔහු විසින් ප‍්‍රමානවත් හඳුන්වා දීමක් සිදු කරන ලද බව විශේෂයෙන් කිව යුත්තක් වේ-
ඒ ආකාරයට ගොඩ නගාගත් සිනමා බසක් අතැතිව තමන් වෙනුවෙන් පේ‍්‍රක්ෂකාගාරයක් සොයමින් සිට ලෙස්ටර් නම් සිනමාකරුවා දටු දෙය අපට මෙසේ හඳුනාගත හැකිය- විශේෂයෙන්ම පනහ දශකයේ සිට මෙරට සමාජ ඉතිහාසයට අදාලව අලූත් සමාජ පංතියක් ගොඩ නැගෙමින් තිබිනි- එතෙක් පැවති පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය මුල් කොටගත් අධ්‍යාපනය පසු බස්වමින් නැගී ආ බටහිර අධ්‍යාපනය මුල් කොට ගත් විශ්ව විද්‍යාල සංස්කෘතිය එහිලා මුලික විය- එතෙක් පිරිවෙන් ඇසුරේ හැදී වැඩුනු ගැමි මැද පාංතික සමාජයේ දරුවන් 50- 60 දශකයේ සිට ඉංග‍්‍රීසි බස ඉගෙන අර කියු වි්ශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනයට ඇතුලත් වෙමින් එතෙක් විදේශික නිලධාරීන් අතේ පැවැති රාජ්‍ය පරිපාලනයට පිවිසෙනු දැකිය හැකි විය- ඒ ආකාරයට නව සමාජ සංස්කෘතියක් සමග නාගරික පැවැත්මක් ද නිර්මානය විය-

merlin_10794652_74283bba-eacf-4316-b694-3617f9286ed9-master768.jpg
මේ නව නාගරික උගත් මැද පංතිය තමන්ගේ ගැමි මුල් අතර සිටියත් කෙමෙන් ඒ මුල් සිඳ ගනිමින් බටහිර විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනය තුලින් බටහිරවාදී අදහස් ආකල්ප සහිත නව කලාවක් ගැන අදහස් පල කරමින් සිටි අයුරු එකල පල වූ පුවත්පත් සගරා ඇසුරු කිරීමෙන් දත හැකිය- එතැනදී සිය අතීත ගැමිකමත් සමග බැඳුනු බටහිරවාදී නව කලාවක් ඔවුන් අපේක්ෂා කල ආකාරය ඔවුන්ගේ අදහස් උදහස් මගින් තවදුරටත් දැනගත හැකි වේ- විශේෂයෙන්ම පේරාදෙනිය විශ්ව විදෘලය මුල් කොටගෙන ඇති වු මේ සාහිත්‍ය සංවාදයේ ප‍්‍රතිපලයක් හැටියටයි සරච්චන්ද්‍රයන්ගේ ’මනමෙ’ ’සිංහබාහු’ මුල් කොටගත් කලා ප‍්‍ර‍්‍රබෝධය මා දකින්නෙ- එම නාට්‍ය දෙක පමනක් ගත්තත් අර කීව නව මැද පංතිය ඉලක්ක කරගත් රසාස්වාදනයක් අපට දැකිය හැකි වේ- ඉතා පැහැදිලිවම පොදු රසිකත්වයෙන් ඉවත් වී යෑමක් එතැන දී සිදු වේ- මොරටුව ප‍්‍රදේශයේ ඉපිද පොදු ජන රසිකත්වයෙන් උද්දීපනය වූ ඇල්බට් සිල්වා පසුව අමරදේව නමින් නව උපතක් ලබන්නේ ද ඒ නව මැද පාංතික උගතුන්ගේ රසාස්වාදනය වෙනුවෙනි- ඒ ආකාරයට ගොඩ නැගුනු උගත් එමෙන්ම නාගරින සමාජ පංතියක් හමුවේ ලෙස්ටර් සිය සිනමා කැමරාවත් සමග පෙනී සිටියේය-
කෙසේ වෙතත් එතැනදී ඔහු අභියෝග දෙකකට මුහුන පෑෙවිය- එහි පලමුවැන්න සිනමා ක්ෂේත‍්‍රය තුල එතෙක් පැවැති විශේෂයෙන්ම දකුනු ඉන්දියානු වානිජ සිනමා අධිකාරියයි- දෙවැන්නු තමා හමුවේ පවතින පොදු සමාජ සංස්කෘතියට අදාලව ඔහු තුල පැවැති ආගන්තුක ස්වභාවයයි- එක් සමාජ කුලකයකට සීමා නොවූ සාර්ථක සිනමාකරුවෙකු වීමට නම් ඔහු මේ තත්ව දෙකම එකවර ජයගත යුතුව තිබිනි-
ප‍්‍රකට සිනමා විචාරක ඩොනල්ඞ් රීඞ් ලෙස්ටර්ගේ සිනමාව සම්බන්ධයෙන් හඳුනාගැනීමක් කල අයෙකු වේ- ඒ අනුව ඔහු ලෙස්ටර්ගේ මිනමා රීතිය Cinema of Contempletion වශයෙන් හඳුනාගනියි- ’’ධ්‍යාන සිනමාව’’ යනුවෙන් සිංහලට නැගෙන්නේ එයයි- රීතියක් වශයෙන ගත් කල ලෙස්ටර්ගේ සිනමාවේ මන්ද්‍ර ස්වරයනින් සිදු වෙන ගලා යෑම එවැනි හඳුනාගැනීමකට හේතු වන්නට ඇතැයි සිතිය හැකිය- ඉන්දියාවේ ෂත්‍යජිත් රායි -ප‍්‍රංසයේ බ්‍රෙසෝ -ජපානයේ ඕසු ඩෙන්මාර්කයේ ඔරේයර් වැනි සිනමාකරුවන් සමග ලෙස්ටර්ව සමානුපාතිකව ෂලකන්නට ඩොනල්ඞ් රීඞ්ගේ ඉහත කියමන හේතුවන්නට ඇත- ඒත් සමගම පිලිප් කුරේ නම් ලේඛකයා මේ සිනමාකරුවා ’’හුදෙකලාවේ කලාකරුවෙකු’’ යැයි හඳුනාගනිමින් ග‍්‍රන්ථයක් ද සම්පාදනය කලේය-
තමා වැඩියෙන්ම සමීපව නැරඹු චිත‍්‍රපට වශයෙන් ලෙස්ටර් හඳුන්වන්නේ සත්‍යජිත් රායි ගේ කෘතින්ය- එහෙත් කුමන විදේශීය සිනමාකරුවෙකුගෙන් වුනත් තම රීතියට එකතු කර ගැනීම් සිදු කරගැනීමට තමා කටයුතු කලේ නැතැයි ද ඔහු පෙන්වා දෙයි- ඒ කොයිහැටි වුනත් රීඞ් සහ පිලිප් කුරේගේ හඳුනාගැනීම් පවා අපව යොමු කරන්නේ අර මුලින් පෙන්වා දුන් අලූතින් බිහිවූ උගත් මැද පාංතිකයන් තමන්ගේ මනෝ භාවයන්ට ගැලපෙන ආකාරයේ සිනමාකරුවෙකු බිහි කර ගැනීමට දැක්වු කැමැත්තයි- ඒ අනුව ලෙස්ටර් යනු ස් සීමිත සමාජ කුලකයේ නියෝජිතයෙකු හැටියට ගැනීම සදොස් නොවේ- යට කියැවුනු ඒ හඳුනාගැනීම් කොයි ආකාරයෙන්වත් පොදු රසිකත්වය තුල ලෙස්ටර්ගේ සිනමාව තහවුරු නොවු බව මැනැවින් පෙන්වා දෙන බව පැහැදිලිය- එමෙන්ම
ඉහතින් සඳහන් වූ සත්‍යජිත් රායිගේ සිනමා කෘති කෙරෙහි තමන් වැඩි අවධානයක් දැම්වුයේය යන ලෙස්ටර්ගේ කියුම මෙරට පොදු සමාජ සංස්කෘතිය හඳුනාගැනීමට (රායි ඒ තත්වය අවබෝධ කරගත් ආකාරය ඉහතින් පෙන්වා දී ඇත-* ඔහුට තිබු උවමනාව පෙන්වා දෙන්නක් යැයි සිතිය හැකිය- කෙසේ වෙතත් ඔහුට පහසුවෙන් ස්ථානගත වීමට හැකි වූයේ රීඞ් සහ කුරේ පෙන්වු මානයේ තිබු උගත් මැද පාංතික සමාජ ආස්තානය මිස පොදු රසික සමාජය නොවේ- වරක් ඔහුම ප‍්‍රකාශ කොට ඇති ආකාරයට ‘දෙලොවක් අතර’ එමෙන්ම ’අහසින් පොලොවට’ වැනි චිත‍්‍රපට හරහා හෙතෙම උත්සහා කොට ඇත්තේ ඉහල මැද පාංතික චරිතවලට ආවේනික මනෝ සංකීර්නතා විමසා බැලගීමට ය- එසේ ගත් කල ලෙස්ටරගේ සිනමාව එක්තරා පාංතික සිනමා පේ‍්‍රක්ෂකාගාරයක හුදෙකලා වන ආකාරය පැහැදිලිවම දකින්නට පුලූවන්කම තිබේ- නිදසුනක් ලෙෂ ඔහුගේ අහසින් පොලොවට චිත‍්‍රපටයේ එන ජනප‍්‍රිය ගායන ශිල්පි මිල්ටන් මල්ලව ආරච්චි ගයන ගීතයේ පහත දැක්වෙන වාක්‍ය ඛන්ඩය විමසා බැලිය හැකිය-

56-276857-56-238236-gamperaliya-cinelanka.jpgz_p17-Diamonds-01
’’උපුල් නුවන් විදහා -ඔබ සිනාසුනා
ඹම සිනාසුනා
පුලූන් පොදක් කල මා -ළඳකි වාසනා
නම මොනාලිසා’’
මොනාලිසා විදේශීය සම්භාව්‍ය කලා චරිත වැනි උපමාලංකාර හැටියට ගොඩනගන ලද ඒ ධ්‍යාන සිනමා ආස්වාදයේ හුදෙකලාව මුලූමනින්ම උගත් මැද පාංතිකයන්ගේ අවශ්‍යතාවක් විය-
කෙසේ වෙතත් එවැනි තත්වයක් හමුවේ වුනත් ජාතික සිනමාවක පැවැත්ම පවතින්නේ පොදුවේ ගත්කල ගැමි දිවි පෙවෙත සමග බැඳී පවතින මුල් අපේ සිනමා කෙතත් සමග එක්වන තරමටය යන අවබෝධය ඔහුට තිබිනි- මේ අදහස් අප උපුටා ගන්නෙ SIGHT AND SOUND නම් සගරාවට ඔහු විසින්ම සපයන ලද ලිපියකිනි- ඒ අනුව තමාගේ ’රේඛාව’ චිත‍්‍රපටයම උදාහරනයක් කර ගනිමින් ඔහු පවසා ඇත්තේ එම චිත‍්‍රපටය ඒ අනුව සිතා තැනූවක් බවයි- රේඛාව නිර්මානය වීම අවිඥානිකව සිදු වුවක් නොවේ- එතැනදී ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ එය පැවැති කාලයේ අවශ්‍යතාව විසින් තමාව ඒ සඳහා යොමු කල බවයි- ඔහුට අනුව එකල පැවැති ද්‍රවිධ ආභාෂයේ සිනමා අධිපතිවාදයට එරෙහිව අවශ්‍යම කරන ප‍්‍රගතිශීලිත්වය අනෙකක් නොවේ- ජාතික සිනමාවක් ගොඩ නැගීමම වේ-
1977 වසරේදී ඉහත කී සගරාවටම ලිපියක් සපයමින් ඒ- ජේ- ගුනවර්ධන ලෙස්ටර් හඳුනාගන්නේ ’තුන්වැනි ලෝකයේ සිනාකරුවා’ යන අරුතිනි- එය මුලූමනින්ම අව්‍යක්ත යෙදුමක් බව පැහැදිලිය- ලෙස්ටර් වුව තමා තුන්වැනි ලෝකයේ සිනමාකරුවෙක්ය යනුවෙන් හඳුන්වා දීම ගැන සිය විරෝධය පල කොට තිබේ- ඒ සම්බන්ධයෙන් තවදුරටත් අදහස් පල කරමින් ඔහු පෙන්වා දී ඇත්තේ තුන්වැනි ලෝකයේ සිනමාව යන වර්ග කිරීම කිසියම් හංවඩුවක ආකාරයෙන් ඉදිරිපත් වන බවය- විශේෂයෙන්ම ජාත්‍යන්තර සිනමා උත්සව වල දී මේ තත්වය වඩාත් කැපී පෙනෙන අයුරින් දැකිය හැක- ඒ අනුව තුන්වැනි ලෝකයේ සිනමාව තුල තුන්වැනි පංතියේ සිනමාව යන අර්ථ ගැන්වීමක් ඇතැයි යන්න ඔහුගේ පිලිගැනීම විය- ලන්ඩන් සිනමා උලෙලේ දී තමන්ගේ යුගාන්තය චිත‍්‍රපටය ප‍්‍රදර්ශනය කරන්නැයි ඉල්ලා සිටියත් තමා එය ප‍්‍රතික්ෂේප කලේ එකී වර්ග කිරීම යටතේ ඉදිරිපත් වීමට තිබූ අකමැත්ත නිසා යැයි ද හෙතෙම පවසා තිබේ- ඉතා දියුනු සිනමා කලාවක් ඇති රටක් වශයෙන් අප පිලි ගන්නා ජපානය ’සිනමාවේ ඉතිහාසය’ නම් කෘතිය සම්පාදනය කල ජෝර්ජ් කැඩුල් ට අනුව සිනමාවක් නැති රටක්ය-
සිනමාව විෂයක්් වශයෙන් ගත් කල එහිලා මනා පරිචයක් ලැබු සිනමාකරුවෙකු වහයෙන් ලෙස්ටර් පීරිස්ව පිලිගැනීම ගැන විවාදයක් තිබිය නොහැක- එමෙන්ම තුන්වැනි ලෝකයේ සිනමාකරුවා යන පහත් පෙලේ හඳුන්වාදීමට ඔහු දැක්වු විරෝධය ද පැහැදිලිවම අගය කල යුත්තකි- නමුත් එවැනි පුලූල් පසුබිමක සිටිමින් වුව ලෙස්ටර් නම් සිනමාකරුවා මෙරට පොදු ජන සිනමා සංස්කෘතියයෙන් ඉවත්වෙමින් සීමිත රසික එකතුවක් වූ උසස් මධ්‍යම පාංතිකයන්ගේ රස වින්දනයම ඉලක්ක සර ගනිමින් පැවැතීම වටහාගත හැක්කේ කෙසේද? එය ඔහුගේ පුද්ගල කැමැත්ත විය හැකිද? එසේ නැත්නම් සිය පංතිමය වුවමනාව මත ඔහු ඊට තල්ලූ වුනා විය නොහැකිද? ඇතැම් විචාරකයින්ට අනුව ලෙස්ටර්ගේ ’ගම්පෙරලිය’ එමෙන්ම ’ගොලූ හදවත’ පොදු සමාජ රසිකත්වය ් ආසන්නයෙන් ගමන් කල නිර්මාන වුවත් ’බැද්දේගම’ වැනි කෘතියක් තෝරා ගැනීමෙන් ඔහු සිදුකොට ඇත්තේ විශාල වරදකි- එකල පැවැති ඒ ප‍්‍රාථමික ගැමි සමාජය ගැන ඔහු සිටියේ කොතරම් නොදැනුවත් බවක ද යන්න ඔහු ඒ තෝරා ගැනීමෙන් පෙන්වා දුන්නේය- ජාතික මට්ටමින් සාර්ථක සිනමාකරුවෙකු වීමට දේශීය සාහිත්‍යය සහ සමාජ පසුබිම ගැන කොතරම් පුලූල් අවබෝධයක් තිබිය යුතු ද යන කරුනත් බැද්දේගම සිනමා කෘතිය තවදුරටත් පෙන්වා දෙයි-
සාහිත්‍යය මෙන්ම සිනමාව සම්බන්ධයෙන් අදහස් මත පල කිරීමේදී විද්වත් මෙක්ම විචාරවත් බව වැදගත් වේ සාම්ප‍්‍රදායික ලෙසින් සිදු කෙරෙන ප‍්‍රතිරූප වන්දනය නිසා සිදු වන්නේ දියුනු සාහිත්‍ය හෝ සිනමා ව්‍යාපාරයන් අබල දුබල වී කඩා වැටීමයි – ඊට හොූූඳම උදාහරනය වන්නේ ද අද දවසේ සිනමා කර්මාන්තය සිදු වී ඇති විනාශයයි-

මොහාන් ශ‍්‍රියන්ත ආරියවංශ

ජීවිතය හා පරිසරය දෙකක් නොව එකකි

(සෑම ජීවියෙකුටම පරිසරයට අයිතියක් ඇත)
ඵරිසරය සුරකින්නට තනිව කල හැකි දෑ අවමය- ඊට හේතුව අපේ පරිසරයේ තවත් අය ජීවත්වන නිසා ය- සෑම කෙනෙකුගේම දෛනික ජීවිතය පරිසර හිතකාමී කරගන්නේ නම් පරිසර ගැටලූ යනුවෙන් දෙයක් අපට දකින්නට ලැබෙන්නේ නැත- එහෙත් හැම කෙනෙක්ම පරිසරය ගැන සංවේදි නැත- යුක්තියට සාධාරනයට නීතියට ගරු කරන්නේ නැත-එවිට ඒවා වැලැක්වීමට සංවිධානාත්මකව එකතු වීම සිදු වේ- නීතියේ පිහිට පැතීමට සිදු වේ- කිසියම් පරිසර ගැටලූවක් හමුවේ ඉහත කී පරිදි අදාල අංශ ක‍්‍රියාත්මක නොවන්නේ නම් ඊට බලපෑම් කල යුතුය- අදාල සියලූ අංශවලට දැනුම් දී නිරන්තරයෙන් ඒ ගැන සොයා බැලිය යුතුය- එසේ නොවන්නේ නම් ජනමාධ්‍යය ඔස්සේ ගැටලූව ප‍්‍රසිද්ධ කල යුතුය- සමහරවිට උද්ඝෝෂන වැනි දැ අදාල අංශවලට ඇස් ඇරවීමට කරන්නට සිදු වෙයි-

ඵරිසරය යනු අපේ මනසේ සිට අනන්ත විශ්වය තෙක් විහිද ගිය ජීවි අජීවි සියල්ලත් -ඒවා අතර පවතින අන්තර් සම්බන්ධතාවත් ඇතුලත් සමස්තයකි- අපේ පරිසරය ප‍්‍රධාන වශයෙන් ජීව පරිසරය -අජීව පරිසරය හා සමාජ පරිසරය ලෙස තුන් ආකාර වෙයි- මිනිසා මේ හැම දෙයක් මතම යැපෙන බව මතක තබා ගත යුතු ය-
ඕනෑම ජීවියෙකුගේ පැවැත්ම ර\ පවතින්නේ ජීවත්වන පරිසරය අනුව ය- පරිසරය යහපත් ගුනාංග වලින් සමන්විත වේ නම් ජීවින්ගේ පැවැත්මට තර්ජනයක් එල්ල වන්නේ නැත- පරිසරයේ ලක්ෂන අයහපත් නම් ස්වාභාවික ගුනය පිරිහෙන දේ ඒ මත නිතර සිදු වන්නේ නම් පරිසර ගැටලූ නිර්මානය වෙයි- ගැටලූවක් පැහැදිලිවම නිසි පැවැත්මට තර්ජනයක්- එසේ පරිසරය අයහපත් වීමෙන් ඇතිවන ගැටලූ සෙසු ජීවින්ට මෙන්ම මිනිසාට ද එක සේ අයහපත් ලෙස බලපාන බව මතක තබාගත යුතු ය-
ඵරිසරයට අසීමිත ලෙස බලපෑම් කරන ජීවියා මිනිසා ය- මිනිසාගේ කටයුතු වල දී පරිසරය මත අසීමිත බලපෑමක් එල්ලවන අතර සමහර පරිසර පද්ධති සම්පුර්නයෙන්ම අකර්මන්‍ය කිරීමට මිනිසා සමත්ව ඇත- අප වෙනස් කර ගත යුත්තේ අපේ ඇති මේ පුරුද්දය- තනි පුද්ගලයින්ගේ සිට කන්ඩායම් වශයෙන් විවිධ පිරිස් පරිසරයට හානිකර ක‍්‍රියාවන්හි නිරත වේ- නිවසක ඇති කැළි කසල පොදු ස්ථානයකට දැමීම හෝ රසායනික ද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීම නිසා ජල මාර්ග ආදිය ¥ෂනය කිරීමේ සිට සංවිධානාත්මක පිරිස් දැව හා වැලි ජාවාරම් කිරීම -අනවසර මැනික් ගැරීම දක්වා ද විවිධ ස්වභාවයෙන් පරිසර ව්‍යසන දැකිය හැකිය- ඒ අතර වායු ¥ෂනය -ශබ්ද දුෂනය වගේම සංවර්ධනය හා බැඳුනු ඇතැම් ව්‍යාපෘතීන් ද පරිසර ¥ෂනය උත්සන්ක කිරීමට හේතුවෙයි- මේ සියල්ලෙන්ම සත්ව සංහතියට හා ශාක ප‍්‍රජාවට පීඩා එල්ල වෙයි-මත්ස්‍ය සම්පත් සූරා කෑම -වනාන්තර බිම් එලිපෙහෙලි කිරීම වැනි නොයෙක් ආකාරයේ මුහුනුවර ගත් පරිසර ගැටලූ අපට දකින්නට පුලූවන-

full_6657.jpglarch-getty.jpg
විවිධ කර්මාන්ත ශාලාවල විවිධ භාන්ඩ නිෂ්පාදනය සඳහා යොදා ගන්නා අමුද්‍රව්‍ය පරිසරයෙන් අධිකව ලබා ගැනීම (ඛනිජ -දැව හා වෙනත්* නිසා ද- එසේ අමුද්‍රව්‍ය යොදා නිෂ්පාදන කටයුතුවල නිරත වීමේ දී අපද්‍රව්‍ය අවිධිමත් ලෙස පරිසරයට බැහැර කිරීම නිසා ද පරිසර ගැටලූ ඇති වෙයි- එමෙන්ම ජාන සම්පත් සොරකම් කිරීමේ හා අධික ලෙස භාවිතයට ගැනීම නිසා ඒවා සදහටම වඳ වී යාමට පුලූවන- ඒ සියල්ල පරිසර ගැටලූ තුල සාකච්ඡුාවට ගැනේ-
මුලික වශයෙන් ආයතනික දුර්වලතා ඇතැම් ප‍්‍රතිපත්ති හා බලහත්කාරී තීන්දු නිසා පරිසරය සුරැුකීම උදෙසා පනවා ඇති නීති රීති නිසි ලෙස ක‍්‍රියාත්මක වන්නේ නැත- බොහෝ විට අදාල නිලධාරීන් රාජකාරිය නිසි ලෙස ක‍්‍රියාත්මක නොකිරීම -මහජනයා නීතිය නොදනීය යන තක්සේරුවක සිටීම -දේශපාලනඥයින්ගේ අනිසි මැදිහත්වීම හා ක‍්‍රියාකලාපය අපේ රටේ පරිසර ගැටලූ උත්සන්න වීමට හේතු වී තිබේ-එමෙන්ම නිසි සැලසුමක් නොමැතිකම නව විකල්ප කෙරෙහි දක්වන උදාසීන ප‍්‍රතිචාර වැනි දෑ පරිසර ගැටලූ උග‍්‍ර කොට ඇත- නිදසුනක් ලෙස කසල කලමනාකරනයේ දී ලෝකයේ පිරිසිදු නගර අනුගමනය කරන ප‍්‍රතිචක‍්‍රීකරනය ගැන විශ්වාසයක් අපට නොමැත-
අපේ ආන්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ පැහැදිලිව සඳහන් වන ආකාරයට ජනතාවගේ යහපත තකා රජය විසින් පරිසරය ආරක්ෂා කොට වැඩි දියුනු කල යුත්තේය- එසේම ස්වභාව ධර්මය හා ස්වාභාවික සම්පත් රැුක ගැනීම ද ශ‍්‍රී ලංකාවාසී සෑම තැනැත්තෙකුගේම යුතුකම වන බව ආන්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවේම සඳහන් වේ- ඒ අනුව සුවදායි පරිසරයක් තුල ජීවත්වීම සඳහා ඔබට අයිතියක් ඇති අතර එය ආරක්ෂා කිරීම ද ඔබේ යුතුකමක් වන්නේ ය- නීතිය පවතින්නේ ඔබගේත් අන් අයගේත් අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීමටය- ශ‍්‍රී ලංකාවේ ජීවත්වන සෑම පුද්ගලයෙකුටම පිරිසිදු නිරෝගි පරිසරයක ජීවත්වීමට අයිතියක් තිබෙන අතර පාරිසරික භාන්ඩ හා සේවා වලින් සාධාරන ලෙස ප‍්‍රතිලාබ ලැබීමට ද අයිතියක් තිබේ-
ඔබේ පරිසර අයිතිවාසිකම් කෙරෙහි බලපාන මුලික පනත් 7 ක් ඇත-
දන්ඩ නීති සංග‍්‍රහය අනදරය පිලිබඳ ආඥා පනතින් පරිසරය හායනය කරන ඕනෑම ක‍්‍රියාවක් දඬුවම් විඳිය හැකි වරදකි- රජයට අයිති ඉඩම් ස්වාභාවික සම්පත් ඇතුලූ සියලූම වර්ගයේ පොදු දේපල වලට හානි සිදු කරන පුද්ගලයින්ට එරෙහිව ක‍්‍රියාත්මක වීමේ හැකියාව පොදු දේපල විෂයෙහි ලා සිදු කෙරෙන වැරදි පිලිබඳ පනතේ ද අඩංගුය- අපරාධ අධිකරනයකදී පාරිසරික ගැටලූ ද නිරාකරනය කල හැකි බව අපරාධ නඩු විධාන සංග‍්‍රහයේ ද දැක්වේ- පාරිසරික කටයුතු ද ඇතුලත්ව පොලිස් නිලධාරියෙකුගේ කාර්යභාරය අපරාධ නඩු විධාන සංග‍්‍රහයේ සඳන් වේ- අල්ලස් පනතින් ද අල්ලස් ගැනීම හා ¥ෂිත ක‍්‍රියාවන් නීති විරෝධි ලෙස සලකයි- පොලිසිය උසාවි පද්ධතිය හා රාජ්‍ය නියෝජිතයින් ද පුද්ගලික ආයතන හෝ පුද්ගලයින් පරිසරය සම්බන්ධයෙන් අවංක හා පොදු යහපත උදෙසා ක‍්‍රියාකරන බවට අපේක්ෂා කිරීමට අපට අයිතියක් ඇත-

marleematlin1-2x.jpg6ea632a679dc5ab417e5425fbaae51b0
නීතිය රැුකීම රජයට පමනක් කල නොහැකිය- සිවිල් මිනිසුන් ද නීතියට ගරු කල යුතුය- නීති පිලිපැදිය යුතුය- ඔබේ අයිතීන් හඳුනාගෙන ඒ අනුව ක‍්‍රියාත්මක වෙන්න- කිසිදු නිලධාරියෙකුගේ ¥ෂිත සහ නීති විරෝධි ක‍්‍රියාවලට ඉඩ නොදෙන්න- අනුබල නොදෙන්න- පරිසර ගැටලූවේ ස්වභාවය හඳුනාගන්න- පරිසර සංවිධාන සොයාගෙන ඔවුන්ගෙන් උපදෙස් සහ සහයෝගය ලබා ගන්න- නීති විරෝධි සහ පරිසරයට තර්ජනයක් වන ඕනෑම ක‍්‍රියාවක් ගැන විමසිලිමත් වන්න- කරුනු හොයන්න- විමසන්න- ප‍්‍රශ්න කරන්න- පැමිනිලි කරන්න- පැමිනිලි කරන විට පුද්ගලිකවත් සාමුහිකව කන්ඩායමක් වශයෙනුත් පැමිනිලි කල හැකියි- සෑම විටම ප‍්‍රජාවකට බලපාන්නේ නම් එම පිරිස හැකිතාක් සම්බන්ධ කරගෙන පැමිනිලි හා ක‍්‍රියා කිරීමට උත්සහා ගන්න-
පැමිනිල්ලක් කිරීමට පෙර හැකිතාක් කරුනු සහසුද්දෙන් දැනගන්න- සනාත කිරීමට ප‍්‍රමානවත් තරම් දත්ත එකතු කර ගන්න- වාර්තා සකසන්න- සාක්ෂි සොයන්න- ස්තානය හෝ ප‍්‍රදේශය එහි පිහිටීම පිවිසිය හැකි මාර්ගය සිදු කරන පුද්ගලයින් පිලිබඳ විශ්වසනීය විස්තර සිද්ධිය සිදු කරන ආකාරය ආදිය ගැන විස්තර සොයා ගන්න-
යහපත් පරිසරය ඔබේ අයිතියකි-
ඒ වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්න-

(මේ විස්තර සටහන අප වෙත ලබා දුන්නේ පොදු ජන හිමිකම් කමිටුව – ගමගෙදර ගුරුගොඩ -හොරණ හි පියසෝම බෙන්තොට මහතා ය)

James Bond –The Ornithologist

This is the true story,unknown to many.The real James Bond was the leading ornithologist in the West Indies,who wrote a guide to the birds of the islands.
Ian Fleming,who invented the fictional James Bond was a keen birdwatcher,and was writing his first spy book while in Jamaica.He was searching for a good name for his main character,the secret agent.The bird book has been on his desk and the name stuck him.Since this happened in 1952,it is believed that the name was inspired by the 1947 edition that would have been available at the time.(Shown here).

Several years ago,I saw the last edition of this book and it had a different cover.

Jagath Gunawardana  Attorney at Law