පොළොන්නරුවේ ගොවීන් හා අලි වැනසීමට රජය සැරසෙයි

කන්දකාඩුව හා ති‍්‍රකෝණමඩු ප‍්‍රදේශයේ වනාන්තර සහ විල්ලූ අක්කර 8500ක් මහ පරිමාණ සමාගම් වලට ලබා දී පොළොන්නරුවේ ගොවීන් හා අලි වැනසීමට රජය සැරසෙයි

මහවැලි ගංගාවේ පහළ නිම්නයේ රක්ෂිත වනාන්තර ජාලය හා සම්බන්ධ කන්දකාඩුව හා
ති‍්‍රකෝණමඩු වනාන්තරයේ හෙක්ටයාර 3415 ක් නැතහොත් අක්කර 8500 ක් ශී‍්‍ර ලංකා මහවැලි අධිකාරියට පවරා එම ඉඩම් වාණිජ කෘෂිකාර්මික හා සත්ත්ව පාලන ව්‍යාපෘති ස`දහා මහ පරිමාණ සමාගම් වලට ලබා දීමට රජය සැලසුම් කර ඇත.

මහවැලි ගෙග් ප‍්‍රධාන අතු ගංගාවක් වන කන්දකාඩු ඔයේ පිටාර තැනි ආශි‍්‍රත ව පිහිටි විල්ලූ හා ජල පෝෂක වනාන්තර මෙලෙස සමාගම් වලට ලබා දීමට සැලසුම් කර තිබේ. 300 කට අධික අලි ගහනයකගේ නිජබිම වන මෙම ප‍්‍රදේශය විනාශ කිරීම සිදු වුවහොත් දැනට පොළොන්නරුව දිස්ති‍්‍රක්කයේ වැලිකන්ද, සේරුනුවර, ලංකාපුර, මැදිරිගිරිය, තමන්කඩුව හා දිඹුලාගල ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශ වලට අයත් ගම්මාන වල පවතින අලි - මිනිස් ගැටුම උග‍්‍ර මට්ටමකට පරිවර්තනය වේ. මහවැලි බී කලාපයට අයත් ගම්මාන 38 න් ගම්මාන 27 ක පමණ අලි - මිනිස් ගැටුම පවතී. මෙම වනාන්තර හා විල්ලූ විනාශයත් සමග මේ තත්ත්වය තවදුරටත් උග‍්‍ර වනු ඇත. පසුගිය වසරේ දී වැලිකන්ද ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ පමණක් අලි මරණ 23 ක් හා අලින්ගේ පහර දීම් හේතුවෙන් මිනිස් මරණ 6 ක් පමණ සිදු ව තිබේ. මෙම වනාන්තර හා විල්ලූ විනාශයත් සම`ග ම ඒ
තත්ත්වය තවදුරටත් වර්ධනය වී ගොවීන්, අලි – ඇතුන් හා වගා බිම් විශාල ප‍්‍රමාණයක් රටට අහිමි වනු ඇත.

මහවැලි මහ සැලැස්මට අනුව කි‍්‍රයාත්මක වූ මහවැලි කඩිනම් යෝජනා ක‍්‍රමය හේතුවෙන් අවතැන් වූ අලි – ඇතුන් ඇතුළු ජෛව ප‍්‍රජාවට වාසස්ථාන සැපයීම හා කෘෂිකර්මාන්තයේ තිරසර පැවැත්ම
තහවුරු කිරීමට ජල පෝෂක ප‍්‍රදේශ වල සුරක්ෂිතතාව ඇති කිරීම ස`දහා මහවැලි පහළ නිම්නයේ රක්ෂිත වනාන්තර ජාලය ස්ථාපිත කර තිබේ. වස්ගමුව ජාතික වනෝද්‍යානය, ගංගාධාර ස්වභාව රක්ෂිතය, ජලගැළුම්නිම්න ජාතික වනෝද්‍යානය, මින්නේරිය – ගිරිතලේ ස්වභාව රක්ෂිතය, මින්නේරිය ජාතික වනෝද්‍යානය, කවුඩුල්ල ජාතික වනෝද්‍යානය, සෝමාවතිය ජාතික වනෝද්‍යානය,
ති‍්‍රකෝණමඩු ස්වභාව රක්ෂිතය වශයෙන් වන සත්ත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂක ආඥා පනත යටතේ ජාතික රක්ෂිත ජාලය ප‍්‍රකාශයට පත් කර තිබේ. මෙම රක්ෂිත වනාන්තර ජාලයේ අලි – ඇතුන් ඇතුළු බොහෝ ජීවීන්ගේ පැවැත්මට හා විල්ලූ ඇතුළු මහවැලි ගංගාවේ අතු ගංගාවක් වන කන්දකාඩු ඔයේ ජල පෝෂක වල පැවැත්මට දැඩි තර්ජන එල්ල කරමින් සෝමාවතිය ජාතික

වනෝද්‍යානයේ හා ති‍්‍රකෝණමඩු ස්වභාව රක්ෂිතය අතර පිහිටන කන්දකාඩුව හා ති‍්‍රකෝණමඩු ප‍්‍රදේශයේ වනාන්තර හා විල්ලූ වාණිජ වශයෙන් අව භාවිතා කිරීමට නියමිත ව ඇත.

කැබිනට් අනුමැතිය

‘‘පිබිදෙමු පොළොන්නරුව දිස්ති‍්‍රක් සංවර්ධන වැඩසටහන’’ යටතේ කන්දකාඩුව හා ති‍්‍රකෝණමඩු ප‍්‍රදේශ වල වනාන්තර සහ විල්ලූ හෙක්ටයාර 3415 ක භූමි ප‍්‍රමාණයක් කෘෂි කාර්මික හා සත්ත්ව පාලනය ආශි‍්‍රත කෘෂි ව්‍යාපාර ලෙස කඩිනමින් සංවර්ධනය කිරීමට එම ඉඩම් ශී‍්‍ර ලංකා මහවැලි අධිකාරිය වෙත පැවරීමට මහවැලි සංවර්ධන හා පරිසර අමාත්‍යවරයා වශයෙන් මෛති‍්‍රපාල සිරිසේන මහතා විසින් යෝජනාවක් අමාත්‍ය මණ්ඩලය වෙත යොමු කර තිබේ. ඒ ස`දහා 2018 නොවැම්බර් මස 21 වන දින කැබිනට් අනුමැතිය ලබා දී තිබේ.

වනාන්තර හා වන සතුන් ආරක්ෂා කිරීම සදහා වන විනාශය වැළැක්වීම හා සංවේදී පරිසර පද්ධති රැුක ගැනීමට තරාතිරම නොබලා සියලූ පරිසර නීති කි‍්‍රයාත්මක කිරීමටත්, සංවර්ධන වැඩසටහන් වල සංකල්පිත අවධියේ දී ම පාරිසරික බලපෑම් පිළිබද මූලික ඇගයීමක් අනිවාර්යය කිරීමටත් කටයුතු කරන බවට ‘‘මෛති‍්‍ර පාලනයක් ස්ථාවර රටක්’’ ප‍්‍රතිපත්ති ප‍්‍රකාශනයෙන් ජනතාව සම`ග සම්මුතිගත වූ මෛති‍්‍රපාල සිරිසේන ජනාධිපතිවරයා මේ ආකාරයෙන් වනාන්තර හා වන සතුන්ගේ වාසස්ථාන හා සංවේදී පරිසර පද්ධති මහ පරිමාණයෙන් විනාශ කිරීමට යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීම අප දැඩි ලෙස හෙළා දකිමු. ලංකාවේ වනාන්තර ආවරණය 32% දක්වා වැඩි කරන බවට පුන පුනා වහසිබස් පවසන ජනාධිපතිතුමන් දැනට ඉතිරි වී තිබෙන සුවිශේෂී වනාන්තර පද්ධති විනාශ කිරීමට සැලසුම් සකස් කිරීමෙන් පෙනී යන්නේ ජනතාව වචන වලින් සන්තර්පනය කර මුලා කිරීමට කටයුතු කරන බව ය. මෙය දේශපාලකයන්ගේ ස්වභාවය ලෙස පමණක් සිතා ඉවත දැමිය නොහැක. ඉන් සිදු වන අනර්ථයට එරෙහි ව කටයුතු කළ යුතු ව ඇත.

මෛති‍්‍රපාල සිරිසේන ජනාධිපතිවරයාගේ සිහිනයක් මල්ඵල ගැන්වීමක් ලෙස ඉදි කළ මොරගහකන්ද හා කළු ගග ජලාශ දෙකෙන් ජලය ලබා ගෙන මහවැලි එල් කලාපය සංවර්ධනය කිරීමේ දී මැදිරිගිරිය පහළ කොටසේ ඇටඹ ඔය ගම්මානය ඉදි කිරීමත් සමග අවතැන් වන අලි – ඇතුන් විශාල ප‍්‍රමාණයක් සෝමාවතිය ජාතික වනෝද්‍යානයට යොමු වන අතර එම සතුන්ගේ වාසස්ථාන වන්නේ ද කන්දකාඩුව හා ති‍්‍රකෝණමඩු විල්ලූ හා වනාන්තර පරිසරයන් ය. ඇටඹ ඔය ගම්මානය සංවර්ධනය කිරීමේ දී විශාල වනාන්තර ප‍්‍රමාණයක් එළි පෙහෙළි කිරීමට නියමිත අතර ඒ හේතුවෙන් අවතැන් වන අලි – ඇතුන්ට වාසස්ථාන සැපයීමට ඇති වනාන්තර හා විල්ලූ විනාශ කිරීමෙන් අලි – මිනිස් ගැටුම වර්ධනීය මට්ටමකට පත් වනු ඇත.

අලි – මිනිස් ගැටුමට හේතු

වැලිකන්ද – ති‍්‍රකෝණමඩු වන අලි පිවිසුම් වනාන්තර තීරයේ අක්කර 1000 ක් පමණ රත්න සහල් මෝල ස`දහා ලබා දීම මෙම ප‍්‍රදේශයේ අලි – මිනිස් ගැටුම වර්ධනය වීමට ප‍්‍රධාන වශයෙන් ම බලපා
තිබේ. එම ප‍්‍රශ්න වලට පිළිතුරු ලබා නොදෙමින් තවදුරටත් වනාන්තර හා විල්ලූ පරිසර විනාශ කිරීමෙන් මේ ප‍්‍රදේශයේ ගොවි ජනතාවට අලි – ඇතුන්ගේ පීඩාවන්ට දරුණු ලෙස ගොදුරු වීමට සිදු වනු ඇත.

මහ පරිමාණ හරක් පට්ටි හිමිකරුවන් විසින් තෘණ භූමි පවත්වාගෙන යාම සදහා ති‍්‍රකෝණමඩු ස්වභාව රක්ෂිතය තුළ පිහිටන මල්වත්ත විල්ලූව, ති‍්‍රකෝණමඩු විල්ලූව, කුඩා පොකුණ විල්ලූව යන සුවිශේෂී විල්ලූ පරිසර වල ජලය රදා නොපවතින පරිදි සකස් කිරීම සිදු කරයි. මේ නීති විරෝධී හා හානිකර කි‍්‍රයා නිසා අලි – ඇතුන්ගේ ප‍්‍රධාන ආහාර බිම් අහිමි වී ඇත. මීට අමතර ව පංසල් වැව, හෙසව වැව, ති‍්‍රකෝණමඩු වැව හා සර්වෝදය වැව ප‍්‍රතිසංස්කරණය නොකිරීම ද මේ ප‍්‍රදේශයේ අලි

  • ඇතුන් ගම් වැදී වගා හානි හා මිනිස් ජීවිත වලට හානි සිදු කිරීමට හේතු වී ඇත.

එවැනි ගැටලූ ගණනාවක් පවතිද්දී අක්කර 8500 ක වනාන්තර හා විල්ලූ විනාශ කර වාණිජ කෘෂිකර්මාන්තය ව්‍යාප්ත කිරීමෙන් කන්දකාඩුව, ගල්කන්ද, සිංහපුර, මුතුවැල්ල වැනි ප‍්‍රදේශවල අලි – මිනිස් ගැටුම තවදුරටත් වර්ධනය වනු ඇත.

මෙම ප‍්‍රදේශ ආශි‍්‍රත ව සුළු පරිමාණ ගොවීන්ට ලබාදිය හැකි විශාල ඉඩම් පවතී. ඒ වෙනුවට මහ පරිමාණ සමාගම් වලට වාණිජ වගාවන් හා සත්ත්ව පාලනය ස`දහා වනාන්තර හා විල්ලූ ලබා දීමෙන් සිදු වන්නේ සුළු පරිමාණ ගොවීන් ජල අර්බුද වලට ගොදුරු වීම හා අලි – මිනිස් ගැටුමේ ගොදුරක් බවට පත් කිරීම ය.

ගල්තලාව, නෙළුම් වැව, බෝවත්ත, මලින්ද, මල්විල, මදුරංගල, කටුවංවිල, මුතුවැල්ල, ගල්කන්ද, සිංහපුර, මහසෙන්පුර, මෛති‍්‍රගම, අසේලපුර, නාමල්ගම හා රුවන්පිටිය වැනි ගම්මාන වල සුළු පරිමාණ ගොවීන්ට වගා කිරීම සදහා ලබාදිය හැකි ඉඩම් විශාල ප‍්‍රමාණයක් පවතී. ඒ පිළිබද ව අවධානය යොමු නොකර සමාගම් වලට මහ පරිමාණයෙන් සුවිශේෂී වනජීවී වාසස්ථාන ලබා දීමෙන් සිදු වන්නේ අනර්ථයකි. මේ පිළිබ`ද ව අවබෝධ කර ගැනීමට හැකියාවක් මෛති‍්‍රපාල සිරිසේන ජනාධිපතිවරයාට හා අමාත්‍ය මණ්ඩලයට නොමැති වීම කනගාටුවට කරුණකි.

පසුගිය පාලන සමයේ දී මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා විසින් හම්බන්තොට ප‍්‍රදේශයේ අක්කර 20,000 කට අධික වනාන්තර ප‍්‍රමාණයක් විනාශ කර මාගම්පුර වරාය, මත්තල ගුවන්තොටුපොළ, අධිවේගී මාර්ග, ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත‍්‍රණ ශාලාව, ජාත්‍යන්තර කි‍්‍රකට් කී‍්‍රඩාංගනය හා හම්බන්තොට වාණිජ නගරය ස්ථාපිත කළ අතර අද වන විට එම ප‍්‍රදේශයේ ජීවත් වූ අලි – ඇතුන් දැවැන්ත අවතැන්වීමකට ලක් වී ඇත. එම සතුන් නිරන්තරයෙන් ම සුළු ගොවීන්ගේ වගා බිම් ආක‍්‍රමණය කරති. මේ නිසා උග‍්‍ර අලි – මිනිස් ගැටුමකට හම්බන්තොට දිස්ති‍්‍රක්කය මුහුණ දී සිටී. එම නිසා සුළු ගොවීන් විශාල ප‍්‍රමාණයක් අවතැන් වී ඇත. එම තත්ත්වයට පොළොන්නරුව දිස්ති‍්‍රක්කය ගොදුරු කිරීමට මෛති‍්‍රපාල සිරිසේන ජනාධිපතිවරයා මේ වන විට කි‍්‍රයා කරමින් සිටී. පූර්වාදර්ශ බොහොමයක් තිබිය දී නැවත නැවතත් එක ම වැරැුද්ද සිදු කිරීමෙන් පෙනී යන්නේ ජනතාව පිළිබ`ද ව නොතකමින් ඔවුන්ගේ අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කරමින් සමාගම් පෝෂණය කිරීම වෙනුවෙන් සෑම පාලකයකුම ජනතාවගේ පරමාධිපත්‍ය බලයෙන් බලයට පැමිණ කටයුතු කරන බව ය.

ලෝක බැංකුවේ බලපෑම

අද වන විට මහවැලි කලාප සංවර්ධනය කරන්නේ මහ පරිමාණ සමාගම් වලට ඉඩම් හා ජලය ලබා
දීම ස`දහා ය. සුළු පරිමාණ ගොවීන් පීඩනයට ලක් කරමින් ලෝක බැංකුව හා ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල රජයට නිර්දේශ කර ඇති පරිදි අවාසිදායක සුළු පරිමාණ කෘෂිකර්මය වෙනුවට මහ පරිමාණ

වාණිජ කෘෂිකර්මය ස්ථාපිත කිරීමට රජය සැලසුම් කරයි. ඒ සදහා ජනාධිපතිවරයා පමණක් නොව වත්මන් ආණ්ඩුව ඉතා හොදින් කි‍්‍රයා කරමින් සිටී. ඒ සදහා අණ පනත් සංශෝධනය කර ප‍්‍රතිපත්තිමය තීන්දු තීරණ ගනිමින් සුළු පරිමාණ ගොවීන් වගා කටයුතු වලින් ඉවත් කිරීමට ඉතා සූක්ෂම කි‍්‍රයාමාර්ග ගැනේ. ඔවුන්ට වගා කිරීමට ඇති ඉඩම් සීමා කිරීම, අලි - මිනිස් ගැටුමට ගොදුරු කිරීමෙන් වගා බිම් වලින් ගොවීන් ඉවත් කිරීම, වාරි ජල පහසුකම් සදහා තරගකාරීත්වයක් ඇති කිරීම වැනි කි‍්‍රයාමාර්ග වලින් සුළු ගොවීන් පීඩනයට ලක් කෙරේ. එහි ප‍්‍රධාන අරමුණ සුළු ගොවීන් කෘෂිකර්මාන්තයෙන් ඉවත් කිරීම ය. මේ වන විට පොළොන්නරුව මහවැලි ප‍්‍රදේශ වල විශාල ඉඩම් අත්පත් කර ගෙන සිටින්නේ මහ පරිමාණ සමාගම් හා ව්‍යාපාරිකයින් විසිනි. කි‍්‍රකට් කී‍්‍රඩකයන් හා මහ පරිමාණ ප‍්‍රසිද්ධ ව්‍යාපාරිකයන් මේ ප‍්‍රදේශ වල ඉඩම් වල හිමිකාරීත්වය දරන අතර සුළු ගොවීන් එම ඉඩම් වල කම්කරුවන් තත්ත්වයට පත් කර ඇත.

මේ තත්ත්වය තවදුරටත් ශක්තිමත් කිරීමට කන්දකාඩුව ප‍්‍රදේශයේ ඉඩම් මහ පරිමාණයෙන් ඩෝල් සමාගමට, බ‍්‍රව‍්‍රන්ස් සමාගමට, මරීනා සමාගමට කටුපොල් හා අපනයනය සදහා කැවැන්ඩිස් කෙසෙල් ප‍්‍රභේදය වාණිජ වගාවක් ලෙස ව්‍යාප්ත කිරීමට ලබා දීමට වරින් වර පියවර ගැනුනි. ඒවා තරමක් දුරකට පරාජය කිරීමට අපට හැකි වූ නමුත් වත්මන් රජය පමණක් නොව පසුගිය රජය ද ඒ සදහා කි‍්‍රයාත්මක විය. ඒ අනුව තහවුරු වන්නේ මෙය වත්මන් රජයේ ප‍්‍රතිපත්තියක් පමණක් නොව පොදුවේ ලෝක බැංකු නිර්දේශ මත කි‍්‍රයාත්මක වන සැලසුම් සහගත වැඩපිළිවෙළක් බව ය.

ජනාධිපතිවරයා විසින් කැබිනට් මණ්ඩලයට කන්දකාඩුව හා ති‍්‍රකෝණමඩු වනාන්තර හා විල්ලූ පරිසර වාණිජ වගාවන් හා සත්ත්ව පාලනය සදහා ලබා දීමට ශී‍්‍ර ලංකා මහවැලි අධිකාරියට පැවරීමට ඉල්ලීම් කිරීමට ප‍්‍රථම කළ යුතු ව තිබුණේ නිවැරදි මූලික ශක්‍යතා ඇගයීමක් සිදු කර මෙම ඉඩම් භාවිත කිරීමේ හැකියාව පිළිබද ව සොයා බැලීමයි. එසේ සොයා බැලූවේ නම් මෙහි පවතින නීතිමය
තත්ත්වය ද හදුනා ගත හැකි ව තිබුණි. එපමණක් නොව මෙම ප‍්‍රදේශ වල පවතින ජල විද්‍යාත්මක, පරිසර විද්‍යාත්මක, සත්ත්ව විද්‍යාත්මක, භූ විද්‍යාත්මක හා පුරා විද්‍යාත්මක වටිනාකම් නිසි පරිදි අවබෝධ කර ගත හැකි වනු ඇත. නමුත් ලෝක බැංකු නිර්දේශ මත මහ පරිමාණ වාණිජ වගාවන් සදහා ඉඩම් ලබා දීම රාජ්‍ය ප‍්‍රතිපත්තිය ලෙස පැවතීම නිසා ඒ සියල්ල හිතාමතා ම ම`ග හැරීමට සිදු වී ඇත.

අණ පනත් උල්ලංඝනය කරමින් වනාන්තර ඉඩම් සමාගම් සතු කිරීම

කන්දකාඩුව හා ති‍්‍රකෝණමඩු ප‍්‍රදේශ සෝමාවතිය ජාතික වනෝද්‍යානය හා ති‍්‍රකෝණමඩු ස්වභාව රක්ෂිතයට සම්බන්ධව පිහිටා තිබේ. මේ නිසා 2009 අංක 22 දරන පනතින් අවසන් වරට සංශෝධිත වන සත්ත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂක ආඥ පනතේ 9අ(1* උප වගන්තියට අනුව ජාතික වනෝද්‍යානයක හෝ ස්වභාව රක්ෂිතයක මායිමේ සිට සැතැපුම් එකක සීමාවේ පිහිටි රජයේ හෝ පෞද්ගලික ඉඩමක වනජීවී අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්ගේ ලිඛිත අනුමැතියකින් තොරව කවර ආකාරයක හෝ සංවර්ධන කි‍්‍රයාකාරකමක් සිදු කළ නොහැකි ය. එම ලිඛිත අනුමැතිය ලබා ගැනීම සඳහා 1980 අංක 47 දරන සංශෝධිත ජාතික පාරිසරික පනතට අනුව පරිසර බලපෑම් ඇගයීම් කි‍්‍රයාවලියට යටත් ව අනුමැතිය ලබා ගත යුතු ය. එහි දී සකස් කරන වාර්තාව දින 30 ක කාලයක් මහජන අදහස් සඳහා ද දින 60 ක කාලයක් වනජීවී උපදේශක කමිටුවේ අදහස් සඳහා ද විවෘත කර තැබිය යුතු ය. එම සියලූ

තත්ත්වයන් සැලකිල්ලට ගෙන වනජීවී අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා අදාළ ව්‍යාපෘතිය සඳහා අනුමැතිය
ලබා දීමට තීරණය කරණු ලැබේ.

මෙම නීතිමය තත්ත්වය උල්ලංඝනය කරමින් ජාතික වනෝද්‍යානයක හෝ ස්වභාව රක්ෂිතයක මායිමේ අනවසර සංවර්ධන කටයුතු වල නිරත වන පුද්ගලයකු අධිකරණයෙන් වැරදිකරුවකු කරණු
ලැබූ විට පනතේ 10(ඈ* උප වගන්තියට අනුව රුපියල් පහළොස් දහසකට නොඅඩු හා රුපියල් පනස් දහසකට නොවැඩි දඩ මුදලකට හෝ අවුරුදු දෙකත් පහත් අතර බන්ධනාගාර ගත කිරීමකට හෝ දඩ මුදල හා බන්ධනාගාර ගත කිරීම යන ද`ඩුවම් දෙකට ම යටත් කළ හැකි ය.

මේ අයුරින් ජාතික වනෝද්‍යානයක හෝ ස්වභාව රක්ෂිතයක මායිමේ සිදු වන සංවර්ධන කි‍්‍රයා පාලනය කර ඇත්තේ එමඟින් ආරක්ෂක කලාපයේ ජෛව ප‍්‍රජාවට ඇති විය හැකි බලපෑම් පාලනය කිරීම සඳහා ය. නමුත් එම නීතිමය තත්ත්වය උල්ලංඝනය කරමින් සෝමාවතිය ජාතික වනෝද්‍යානය හා ති‍්‍රකෝණමඩු ස්වභාව රක්ෂිතය මායිමේ සැතපුමක සීමාව තුළ මහ පරිමාණ වාණිජ කෘෂිකර්මාන්තය හා සත්ත්ව පාලනය ස`දහා ඉඩම් නිදහස් කිරීමට කටයුතු කිරීම නීති විරෝධී හා ඉතා ම හානි කර තත්ත්වයකි.

එපමණක් නොව 1980 අංක 47 දරන සංශෝධිත ජාතික පාරිසරික පනතේ 23බ වගන්තියට අනුව ප‍්‍රකාශිත 1993 ජුනි 24 දින අංක 772/22 දරන ගැසට් නිවේදනයට අනුව හෙක්ටයාර එකකට වැඩි කැළෑ ඉඩම් එළිපෙහෙළි කර යම් සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක් කි‍්‍රයාත්මක කිරීමට ප‍්‍රථමයෙන් පරිසර බලපෑම් ඇගයීම් කි‍්‍රයාවලියට යටත්ව පූර්ව ලිඛිත පාරිසරික අනුමැතිය ලබා ගත යුතු ය.

එපමණක් නොව 1940 අංක 09 දරන සංශෝධිත පුරාවස්තු ආඥා පනතේ 43අ සහ 47 වන වගන්තිවලට අනුව ප‍්‍රකාශිත 2000 ඔක්තෝම්බර් 04 වන දින අංක 1152/14 දරන ගැසට් නිවේදනයට අනුව හෙක්ටයාර දෙකකට වඩා වැඩි භූමි ප‍්‍රදේශ එළි පෙහෙළි කිරීමට ප‍්‍රථමයෙන් පුරාවිද්‍යා හානි ඇගයීමක් සිදු කර ඒ සදහා අනුමැතිය ලබා ගත යුතු ය. මෙවන් නීතිමය තත්ත්වයන් පිළිබද ව අවබෝධයකින් තොර ව ජනාධිපතිවරයා විසින් කැබිනට් පති‍්‍රකා ඉදිරිපත් කිරීම හා කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් ඒ සදහා අනුමැතිය ලබා දීමෙන් පෙනී යන්නේ විෂය භාර අමාත්‍යවරයා වශයෙන් ජනාධිපතිවරයා පමණක් නොව කැබිනට් මණ්ඩලය ද ලංකාවේ පාරිසරික නීති පිළිබද ව කිසිදු
තැකීමක් සිදු නොකරන බව ය.

මේ අයුරින් අණ පනත් ගණනාවකට යටත් වන ව්‍යාපෘතියක් දේශපාලන හෝ සමාගම්වල බලපෑම මත මෙම පියවරයන් උල්ලංඝනය කරමින් ක‍්‍රියාත්මක කළ නොහැකි ය. මෙම අණ පනත් උල්ලංඝනය කරමින් මෙම ව්‍යාපෘතිය ක‍්‍රියාත්මක කිරීමට බලපෑම් කිිරීමට කිසිදු දේශපාලකයකුට අයිතියක් නැත. එසේ කිරීම ශී‍්‍ර ලංකා ප‍්‍රජාතාන්ති‍්‍රක සමාජවාදී ජනරජයේ ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ මූලික අයිතිවාසිකම් පරිච්ෙඡ්දයේ 12 (1* උප ව්‍යවස්ථාවේ සඳහන් නීතිය පසිඳලීම හා නීතිය ක‍්‍රියාත්මක කිරීම ද, නීතිය රැුකවරණය ද සර්ව සාධාරණ ව සිදු විය යුතු ය යන්න උල්ලංඝනය කිරීමකි. එපමණක් නොව එක්සත් ජාතීන්ගේ මණ්ඩලය විසින් සම්මත කරගත් මානව අයිතිවාසිකම් ප‍්‍රකාශනයේ 7 වන වගන්තිය අනුව නීතිය ඉදිරියේ සියල්ලෝ ම සමාන වෙතී යන්න උල්ලංඝනය කිරීමකි. දේශපාලන බලය මත හෝ චීන සමාගම්වල බලපෑම් මත පාරිසරික නීති උල්ලංඝනය

කරමින් මෙම ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ කිරීමට කටයුතු කිරීමට කිසිදු හැකියාවක් නොමැත. විෂය භාර අමාත්‍යවරයා වශයෙන් ජනාධිපති මෛත‍්‍රීපාල සිරිසේන මහතාගේ බලපෑම මත මෙම මහ පරිමාණ ඉඩම් බෙදා දීම් ක‍්‍රියාත්මක කිරීමට උත්සාහ දැරීමෙන් සිදුවන්නේ විශාල අගතියකි.
මෙම ව්‍යාපෘතිය හේතුවෙන් ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ සඳහන් මුලික අයිතිවාසිකම් බොහෝමයක් ජනයාට අහිමි වන බව පෙනීයයි. ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 14 (1* (උ* හා (ඌ* උප ව්‍යවස්ථාවල සඳහන් පරිදි නීත්‍යනුකූල වෘත්තීයක, කර්මාන්තයක නිරතවීමේ අයිතිය හා අභිමත ස්ථානයක වාසය කිරීමේ නිදහස මෙම ඉඩම් බෙදා දීම් හේතුවෙන් පොළොන්නරුව දිස්ති‍්‍රක්කයේ සුළු පරිමාණ ගොවි ජනතාවට අහිමි කරනු ඇත. ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 27 (14* උප ව්‍යවස්ථාවට අනුව ජනතාවගේ යහපත තකා රජය විසින් පරිසරය ආරක්ෂා කොට සුරක්ෂිත කොට වැඩි දියුණු කළ යුතු බව ස`දහන් වුව ද රජය උත්සාහ දරන්නේ පරිසරය විනාශ කර ජනතාව ජල අර්බුද, අලි – මිනිස් ගැටුම හා දේශගුණික විපර්යාස වල ගොදුරක් බවට පත් කිරීමට ය.
මේ නිසා මෙම හානි කර ඉඩම් බෙදා දීම් වලට එරෙහි ව කටයුතු කිරීමේ යුතුකමක් සියලූම පුරවැසියන්ට ඇත. මහවැලි ගංඟා ද්‍රෝණිවල ජීවත්වන ජනතාවගේ ජල අයිතිය, භූමියට ඇති අයිතිය හා නිදහසේ ජීවත් වීමට ඇති අයිතිය අහිමි කිිරීමට එරෙහිව කටයුතු කිරීමට ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් ම බලය අප සියලූ දෙනාට ම ලබා දී ඇත. ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ මුලික යුතුකම් කොටසේ 28 (ඉ* උප ව්‍යවස්ථාවට අනුව සෙසු අයගේ අයිතිවාසිකම් හා නිදහස වෙනුවෙන් කටයුතු කිරීමට හැකි යාව ඇත. එම නිදහස හා අයිතීන් අහිමි කිරීමට රජයට හෝ ආණ්ඩුවට කිසිදු බලයක් නොමැත. එපමණක් නොව 28 (ඊ* උප ව්‍යවස්ථාවට අනුව ස්වභාව ධර්මය සහ ස්වාභාවික සම්පත්
රැුක ගැනීම ද ශී‍්‍ර ලංකාවාසී සෑම තැනැත්තෙකුගේ ම යුතුකම වන්නේය. ජනතාව මේ පිළිබඳ අවබෝධ කර ගැනීම ඉතා ම වැදගත් ය.

ගත යුතු කි‍්‍රයාමාර්ග

අප විශේෂයෙන් අවධාරණය කරන්නේ කන්දකාඩුව හා ති‍්‍රකෝණමඩු වනාන්තර සහ විල්ලූ කිසිදු ආකාරයකින් වාණිජ පරිහරණය ස`දහා ලබා නොදී එම ඉඩම් සෝමාවතිය ජාතික වනෝද්‍යානයට හා
ති‍්‍රකෝණමඩු ස්වභාව රක්ෂිතයට පැවරීමට කටයුතු කර අලි – ඇතුන් ඇතුළු ජෛව ප‍්‍රජාවගේ
රැුකවරණය හා ජල පෝෂක ප‍්‍රදේශ වල සුරක්ෂිතතාව ඇති කරන ලෙස ය. එමගින් මහවැලි බී කලාපය ඇතුළු ව පොළොන්නරුව දිස්ති‍්‍රක්කයේ බොහෝ ප‍්‍රදේශ අලි – මිනිස් ගැටුමින් තොර කලාපයක් ලෙස සුළු ගොවීන්ගේ සුරක්ෂිතතාව තහවුරු කරමින් පවත්වාගෙන යාමට හැකි වනු ඇත.

එමගින් සුළු පරිමාණ ගොවීන්ගේ ජල අයිතිය හා ඉඩම් අයිතිය අහිමි නොකර එම ජනතාවට තම කෘෂිකර්මාන්තයේ සුරක්ෂිතතාව ඇති කිරීමට විල්ලූ හා වනාන්තර සංරක්ෂණය කිරීමෙන් පොදු භාවිත සම්පත් වල ආරක්ෂාව තහවුරු කළ හැකි ය.

එපමණක් නොව පරිසර ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය හා යහ පාලනය ස්ථාපිත කිරීම සදහා නීතියේ ආධිපත්‍යය ඇති කිරීම මෙන්ම ‘‘මෛති‍්‍ර පාලනයක් ස්ථාවර රටක්’’ ප‍්‍රතිපත්ති ප‍්‍රකාශනයේ සොබාදහම රැුක ගැනීම කොටසේ සදහන් වන සංවේදී පරිසර පද්ධති ආරක්ෂා කිරීම, නීතිය අපක්ෂපාතීව කි‍්‍රයාත්මක කිරීම, සංවර්ධන ව්‍යාපෘති වල සංකල්පිත අදියරේ දීම පාරිසරික බලපෑම් පිළිබ`ද මූලික ඇගයීම්

අනිවාර්යය කිරීම වැනි ප‍්‍රතිපත්තිමය ව්‍යුහයන් ශක්තිමත් ව කි‍්‍රයාත්මක වන යාන්ත‍්‍රණයක් ඇති කළ යුතු ය.

ලෝක බැංකු නිර්දේශ මත සුළු පරිමාණ කෘෂිකර්මය වෙනුවට වාණිජ කෘෂිකර්මය ස්ථාපිත කිරීම වැනි සුළු ගොවීන් අවතැන් කරන ප‍්‍රතිපත්ති කි‍්‍රයාත්මක කිරීම වෙනුවට සුළු ගොවීන්ගේ ඉඩම් වල අයිතිය මත පදනම් වූ කෘෂි ආර්ථිකයක් රට තුළ ස්ථාපිත කර ශක්තිමත් ව පවත්වාගෙන යා යුතු ය. ඒ ස`දහා රජයට බලපෑම් කළ යුතු අතර ම ජනතාවගේ පරමාධිපත්‍ය බලයෙන් ගොඩනැංවූ රජයක යුතුකම හා වගකීම වන්නේ ජනතාවගේ සුරක්ෂිතතාවය ඇති කිරීම විනා සමාගම් වල සුරක්ෂිතතාවය වෙනුවෙන් කටයුතු කිරීම නොවන බව අවධාරණය කළ යුතු ය. මේ නිසා වහා ම කන්දකාඩු හා ති‍්‍රකෝණමඩු වනාන්තර සහ විල්ලූ සමාගම් වලට ලබා දීමේ කි‍්‍රයාවලිය නතර කර ඒවායේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමට කඩිනම් වැඩපිළිවෙළක් සකස් කර කි‍්‍රයාවට නැංවිය යුතු ය.

සජීව චාමිකර
ඉඩම් හා කෘෂිකර්ම ප‍්‍රතිසංස්කරණ ව්‍යාපාරය

Advertisements

කලු කොකා / කලු මැටි කොකා / black bittern (Ixobrychus flavicollis)

This is the largest member of the genus and the largest of the bitterns seen in Sri Lanka too.
It has black upper parts,and a characteristic orange-yellow or raw sienna colored streak on the sides of the head and has long broken streaks of the same color,yellow or yellowish white along the nack to the breat on a black,grey or brown background.
It is a solitary,shy and skulking in habits and is crepescular and nocturnal,making it rather difficult to see in the open during daytime.
It prefers to lurk in dark undisturbed places,coming out only for short periods and flies away fast and silently with powerful and continuous wing beats.
The Sri Lanlkan birds of this species is comprised of both a breeding resident and migratory components,the latter much higher in numbers than the former.Hence it is seen more often and in many parts of the country during the winter migratory season.
It is seen that the birds seen in the Wet Zone are entirely comprised of migrants,while resident pupulations are found in both Intermediate and Dry Zones.

Jagath Gunawardana  Attorney at Law

කහ කුරුල්ලා / Black-hooded Oriole / Black-headed Oriole

The nest is a characteristic small and deep hammock, hung between two small and thin branches high up in a tall tree. 
It is made mainly out of fibrous materials and it is seen that pieces of leaves, twigs and bark are incorporated in to it. This make it well-camouflaged and difficult to see apart from the branches.
It is always built in a place that is well concealed by the foliage.

The newly hatched young have flesh colored heads and necks that shows clearly through the sparse downy hair. They can be sticking out the heads and necks out of the nest to beg for food when an adult arrives at the nest. It is seen always that young are fed with only soft bodied animal prey.
Prey is fed to the chicks by a parent thrusting it deep down the thoat of a chick.
This photograph shows an adult feeding the chick and the food has been put deep in to the troat.

Jagath Gunawardana  Attorney at Law

ලී සපත්තු -ලී සෙරෙප්පු මේ වචන දිහා බලන්න

1991 මැයි 22 දා හදිසි මොටෝ රිය අනතුරකින් අකාලයේ මිය ගිය මිනිසෙකු බවට ඔහු පත් විය- එක් ලේඛකයෙකු පෙන්වා දෙන අන්දමට ඔහු විසු කාලයට අදාලව ආසියානු සිනමාව තුල ඔහු හා සමවන අන් අයෙකු නොසිටි තරම්ය-් එහෙත් ඔහු අකාලයේ මිය ගියේ ය- වර්ෂ 1939 අපේ‍්‍රල් 3 දින උපත ලැබ පිලිපීන විශ්ව විද්‍යාලයන් ඉංග‍්‍රීසි භාෂාව සහ වේදිකා කලා ශිල්පය හදාරා එක්තරා කාලයක් දේව ධර්ම ¥තයෙකු ලෙෂ ද කටයුතු කල හෙතෙම තම අධයාත්මය තෙමේම ගවේෂණය කිරීමේ ව්‍යායාමයක යෙදුණේ ය- පසුව රූපවාහිනි නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂකවරයෙකු හැටියට ද කටයුතු කල හෙතෙම චිත‍්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරයෙකු බවට පත් වෙමින් සිය ප‍්‍රථම චිත‍්‍රපටය නිර්මාණය කලේ මැනිලා නගරයේ දී ය- ඔහු අකෙනෙකු නොව පිලිපීනයේ නව සිනමාකරුවෙකු හැටියට සම්මානනීය වූ ලි්නෝ බ්‍රොකා ය-

Wanted Perfect Mother යන චිත‍්‍රපටයත් Manila in the claws of light නම් චිත‍්‍රපට නිර්මාණයත් සිනමාකරුවෙකු හැටියට ඔහු ව තහවුරු කලාය කිව්වොත් නිවැරැුදි ය- විචාරකයින්ගේ අවධානය ද දිනාගත් ඔහු පසුව ජාත්‍යන්තර සිනමාකරු ජින් ලූක් ගොඩාඞ් සමග How are the kids සිනමාපටය නිර්මාණය කලේ පොදු ව්‍යාපෘතියක් හැටියට ය-
තායි -ඉන්දියානු -වියට්නාම ආදී වශයෙන් දකුණු ආසියානු සිනමාව ක්ෂේත‍්‍රයක් හැටියට ගත් කල පුලූල් වූ එකකි- එවන් සුසංයෝගයකින් බිහිවන සිනමාකරුවන් හුදෙක් දකුණු ආසියානු හෝ ආසියානු සිනමාකරුවශයෙන් පෙනී නොසීටීම ද ඔවුන්ගේ විශ්ෂත්වයක් වේ- ඔවුන්ගේ සිනමා නිරූපණ -සිනමා බස එකම ජල තටාගයක තරංග පංති වශයෙන් සීමිත ජාති වශයෙන් පවතින සීමා ද ඉක්මවා යනු දැකිය හැකි ය- එකී තත්වය ප‍්‍රකට කරමින් නැගී ආ සියුම් වුත් තියුණු වූත් සිනමාකරුවෙකු හැටියට ලිනෝ බ්‍රොකා හැඳින්විය හැකි ය විශේෂයෙන්ම 1980 ට පෙර ඔහු අතින් නිමැවුණ සිනමා කෘති ලෝක මට්ටමේ අවධානය ආසියානු සිනමාව වෙනුවෙන් අවදි කර තැබීමට හේතු වූණා විය හැකි ය- වාර්තා චිත‍්‍රපට බොහෝ ගණනක් ද නිමවා ඇති හෙතෙම අකල්හි මිය ගිය ද එකී කෙටි ජීවිත කාලය තුල වෙහෙස නොබලා කටයුතු කල අයෙකු හැටියට ද ප‍්‍රකට ය-
1970 දී පිලිපීනයේ ඇති වූ ’’පිටවීම තහනම්’’ ව්‍යාපාරයට විරෝධය පෑ ශෝකාන්තයක් හැටියට
Manila in the claws of light යන චිත‍්‍රපටය හඳුුණාගෙන තිබේ- තවද චිත‍්‍රපටයක් වශයෙන් ගත් කල එය එක් පැත්තකින් පමණක් සිත්තම් කල සිතුවමක් වැනි යැයි ද එවැනි නිශ්චල ආකෘතියක් ප‍්‍රකාශ කරන්නක් වශයෙන් ද විචාරකයින්ගේ ඇගයිමට ලක් වී තිබිණි-
වසර විස්සක් වැනි කාලයක් තුල ඔහු නිපදවා ඇති චිත‍්‍රපට සංඛ්‍යාව 67 කි- සිය ජීවිතය සහ නිර්මාණකරණය තුල ඉක්මන් ගමනක් ගිය බ්‍රෝකා ආසියානු සිනමාකරුවෙකු හැටියට හඳුණාගත්ත ද එය ලේබලයක් වශයෙන් ගෙන ඔහුව ඊට කොටු කළ නොහැකි බවයි විචාරකයින්ගේ මතය- නිර්මාණ සමුච්චයක් වශයෙන් ගත් කල ඒවායේ ඇති දෘෂ්ඨිමය විවිධත්වය ඊට හේතුවක් වශයෙන් ඔවුහු දකිති- උදාහරණයක් හැටියට Dirty Affair නම් නිර්මාණය පිලිපීන දේශපාලනය කෙරෙහි පෑ සෝපහාසාත්මක සිනාවක් වැන්න- එහෙත් ඒ තුල ම රාජ්‍ය තන්ත‍්‍රය හා එහි දේශපාලනය වෙනුවෙන් එල්ල කල භාවාත්මක උද්වේගයක් දැකීමට හැකි වීම ද වෙසෙසින්ම කිව යුත්තක් වේ- ’’ලෝකය මා දෙවුර මත’’ වශයෙන් හඳුන්වා දිය හැකි චිත‍්‍රපටය වූකලී ජනප‍්‍රිය නායකයෙක් වටා ගොඩනැගුණු සංගීතමය ප‍්‍රහසනයක් වශයෙන් පෙනී ගියත් සියුම් නිර්මාථාත්මක හැසිරීමක් ඒ තුල දැකිය හැකි බව පිලිගැනීමට සිදු වේ- ඊට සාපේක්ෂව ’’මැකෝ ඩාන්සර්’’ යනු පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු අතරේ පැන නගින ගැටලූවක් කේන්ද්‍ර කරගත් විනෝදාත්මක නිර්මාණයක් වේ- විශේෂයෙන්ම පිලිපීනයේ මාකෝස් සහ අකීනෝ පාලන සමයන්හී දී මුහුණට මුහුණ සිටිමින් තමන් හමුවේ ඇති දේශපාලන අවදානම නොතකා කටයුතු කල සිනමාකරුවෙකු හැටියටත් ඔහු ප‍්‍රකට ය- එකී කාලවල දී ඔහු තමන් කරන්නට යන්නේ කුමක්ද -එය නිවැරැුදිවම ගවේෂණය කොට පසුව නියමිත වෙලාවේදී නිසි පරිදි ක‍්‍රියාත්මක වී තිබේ- එසේ ගත් කල ලිනෝ බ්‍රොකා නිර්මාණශීලීත්වයක් පමණක් නොව අධිෂ්ඨානයක් ද තිබූ මිනිසෙක් වූයේය-

1991 දී මාර්තු මස සිංගප්පුරු චිත‍්‍රපට උළෙලේ ජුරි සභාවේ කටයුතු කිරීමට එහි ගිය ඔහු ප‍්‍රකට ඉන්දියානු සිනමා ලේඛිකා අරුණා වාසුදේව් සමග පැවැත්වු සම්මුඛ සාකච්ඡුාවයි මෙතැන් සිට පලවන්නේ- එහිදී ඔහු සිය කාර්යභාරය අනුරාගී ප‍්‍රීති ප‍්‍රමෝදයකින් යුතුව කියා පා ඇත- ඔහු ජීවිතය ගැන දක්වන ඉමහත් රසිකත්වයත් අභිරුචියත් තමන් ගැනම සිතා සිනාසීමේ නිසග ගුණයත් ’’සිනෙමායා’’ සගරාවේ සංස්කාරිකා අරුණා වාසුදේව් හමුවේ ප‍්‍රකාශ කොට ඇති ආකාරය මෙසේ ය-

ප‍්‍ර‍්‍රශ්නය -කාලීන සිද්ධියක් කල් නොයවා සිනමා කෘතියක් බවට පත් කරන ඔබ ඊට අදාලව කටයුතු සංවිධානය කරගන්නේ කොහොමදැයි ඇසුවොත් ?
පිලිතුර -එක තමයි මට පලපුරුදු කාර්ය මණ්ඩලයක් සිටීම- ඒ වගේම බොහෝමයක් සංරක්ෂිත දර්ශන ප‍්‍රයෝජනයට ගන්නා අවස්ථාත් තිබෙනවා- මම මගේ වැඩ පටන්ගන්නේ හිමිදිරි පාන්දරම යි- ඒ විදිහට උදෑසණ අට වෙනකන් වැඩ කරලා නවයට රූ ගත කිරීමේ කටයුතු පටන්ගන්නවා- මාත් සමග දැනට වැඩ කරන ප‍්‍රසිද්ධ නලූ නිළියන් දහවල් දොළහ වෙනකම් නිදා ගන්න නිසා ඒ අය සමග කරන කටයුතු පටන්ගන්නේ පස්වරු එකට- වැඩ කටයුතු ඉවර වෙනකොට පාන්දර දෙක තුනවත් වෙනවා- ? දහයේ ඉඳලා දොළහ වෙනකංම කෙරෙන්නෙ සංස්කරණ කටයුතු බවත් කියන්න ඕනෙ- ඒක හරිම කාර්ය බහුල වෙලාවක්- ඒ කාලය ඇතුලේ සියලූ කටයුතු අවසන් කරන එකත් කරනවා-
ප‍්‍රශ්නය -මේ විදිහට කටයුතු කෙරන්න ඔබට රචකයන් කණ්ඩායමක් ද සිටිනවා ඇතැයි සිතනවා-සෑම විටකම ක‍්‍රියා කරන්නේ එකම කණ්ඩායමක් ද ?
පිළිතුර- එය තීරණය වෙන්නේ රූපගත කිරීම් අනුවයි-අපි හිතමු එය උද්වේගකර නාට්‍යයක්ය කියලා එහෙම නම් ලේඛකයින් කිහිප දෙනෙක්ම ඕන වෙනවා- ඒක දේශපාලන විෂයක් වුණොත් තත්වය බරපතල වෙනවා- එය හිරිහැර ඉල්ලා ගැනීමක් ද වෙනවා- අවසානයේ දී බන්ධනාගාරගත වෙන්නත් පුලවන්- ඒ වුණත් මම නම් බොහෝ දුරටම කරන්නේ දේශපාලන නාටකම තමයි- එහෙම වෙලාවට ලේඛකයින් තුන් හතර දෙනෙක් එක්ක පවා කටයුතු කරන්න සිද්ද වෙනවා-
ඒ කොයි හැටි වුණත් දවස් දෙකක් ඇතුලත රූප ගත කිරීමක් සම්පුර්ණ කරනවා-සිංගප්පුරුවේදී නම් කටයුතු තරමක් දිග්ගැස්සුණා- සිනමාකරුවෙක් හැටියට මම විවෘත පුද්ගලයෙක්- සිනමාටත් ආදරෙයි- ඒ නිසා ඇතිවෙන මැරවාදයට වගේම ක‍්‍රියාශීලි හැසිරීම්වලට මම කැමතියි-
හොංකොං සිනමාව ගත්තොත් ඒ අයගේ නිර්මාණාත්මක ගමනේ එන අභිනය -සංවේගය -නර්තන විලිසයන් මේ හැම දේකින්ම අති සුන්දරත්වයක් ප‍්‍රකාශයට පත් කෙරෙනවා- ඒ දේ අපේ රට ඇතුලේ වගේම මා තුලත් ලොකු සංවේදනාවක් ඇති කරලා තියෙනවා-

ප‍්‍රශ්නය -දැන් මේ වෙනකොට ඔබ චිත‍්‍රපට හැත්තෑවක් පමණ නිර්මාණය කරලා තියෙනවා ඒ හැම එකකින්ම වාගේ සමාජ දේශපාලනික මතවාදයක් ගොඩ නගනවා යැයි මා කිව්වොත්?

පිළ්තුර -නෑ (එය සමාවට කරුණක් කර නොගනිමි) මෙවර සිදු කරන්නට යන රූ ගත කිරීමට පෙර මම නලූ නිළියන්ට කිව්වා මේ පාර අපි කරන්න යන්නේ ’’සෝප්’’ එකක්ය කියලා-

ප‍්‍රශ්නය -ඒ ඇයි ?
පිළිතුර -තෝරා ගැනීමක් තියෙන්න ඕනෙ- එක්කෝ ක්ෂේත‍්‍රය අත්හැරලා දාන්න ඕනෙ- එහෙම නැත්නම් ක්ෂේත‍්‍රයත් එක්ක පවතින්න ඕනෙ- එතැනදී තියෙන්න ඕනෙ ජනතාව කියන අර්ථය-
ලී සපත්තු -ලී සෙරෙප්පු මේ වචන දිහා බලන්න- මේ ගැන කිව්වේ පනහේ දශකයේ හිටපු අධ්‍යක්ෂවරයෙක්- ලී සෙරෙප්පුවක හඬ ඇහෙනකොට ඔබට එක පාරටම තද පහරක් වැදුණා වගේ දැනෙන්න ඕනෙ- තේරුණා ද? ඒ ජනතාව විසින්ම ඔසවා තැබු අර්ථයක්- පහල කියන අරුත ගන්න- බාල කියලත් අර්ථයක් තියෙනවා- පයින් ඇවිදගෙන යන කලාත්මක රසිකත්වයකින් තොර නූගත් ජනතාවක් එතැන ඉන්නවා- විශ්ව විද්‍යාලයිය උගතුන් -වෘත්තිකයින් බුුද්ධිමතුන් මේ කියන පහල දිහා බැලිය යුතුයි-එවැනි රූ ගත කිරීම් දිහා බැලිය යුතුයි- එතකොට ඒ අය අසාවි ’’බොදුයි’’ කියන වචනයේ තේරුම මොකක්ද කියලා ඒකෙ තේරුම තමයි පොදු බව- ඒ පොදු බවට අශෝබන ප‍්‍රදේශත් අයිති වෙනවා- ’’ප්‍රොම්දි’’ කියල වචනෙකුත් තියෙනවා- ඒකෙ තේරුම පිටිසර ඉඳන් ආපු කියන එක යි-
නමුත් සමහර ලේඛකයින් ඉන්නවා- ඒ අය හිතන්නෙ කීර්තිය ගැන විතරයි- මා ඔවුන්ට පෙන්වා දුන්නා- අපි උත්සාහා කරමු ඒ ආභාෂයත් ලබාගෙන ඉදිරියට යන්න- ගුණාත්්මක බව ගැන තර්ක කරමින් සිටිනතාක්කල්් ඒ දේ කරන්න අපට බැහැ- අපි එතනට යන්න ඕනෙ- (එතැනදී අපට කියන්න බැහැ නිෂ්පාදකවරයාට ඒ දේ කරන්න අපට බැහැ කියලා* පොදු අර්ථය- ඒ තමයි ජනතාව-
ඒ පොදු අර්ථය වෙනුවෙන් උත්සාහ ගැනීම තමයි මා දකින හොඳම දේ-
දේශීය සිනමාවට අනන්‍ය ආකෘතියක් රීතියක් අවශ්‍යයි- විදේශීය සිනමා කෘති ඉදිරියේ තරගකාරීව නැගී සිටින්නට අපට පුලූවන් වෙන්නේ එතකොට යි- මගේ පළමු රූ ගත කිරීමෙන්ම මම ඒ දේ අපේක්ෂා කලා-
ප‍්‍රශ්නය -මේ ආකාරයෙන් රූ ගත කිරීම් සඳහා ඔබ පිවිසුණ ආකාරය ගැන විමසුවොත් ?
පිළිතුර -මම රූපවාහිනි වැඩ සටහන් කලා- එතැන සැලකිය යුතු පිරිසක් සිටිනවා- එතැනදී අප බොහෝ විට තෝරගත්තෙ ේකටි කතා-සම්භාව්‍ය නවකතා මෙන්ම නාට්‍යයත් තෝරගත්තා- (රූපවාහිනි මාධ්‍යයට අනුව සකස් කිරීමෙන් අනතුරුව* බොහෝ විට වැඩකටයුතු කෙරුණේ ස්ටුඩියෝ ඇතුලෙයි- මම එහෙම වැඩ කරගෙන යද්දී ඒ දිහා බලාගෙන හිටපු ඇතැම් නිෂ්පාදකවරු ඔවුන්ගේ රූප ගැන්වීම සූඳහා මගෙන් කැමැත්ත විමසා සිටි අවස්ථා පවා තිබුණා- නවසිය හැට ගණන්වල හොලිවුඞ් බෑං බෑං චිත‍්‍රපටවල ද කටයුතු කරල තියෙනවා- විශේෂයෙන්ම ඒ චිත‍්‍රපටවල ප‍්‍රචාරක කටයුතු මෙහෙයවා තිබෙනවා- තිර රචනයක ඒකාත්මික බව පාලනය කිරීමේ කටයුතු වගේම ප‍්‍රාදේ්ශීය මට්ටමින් සපයා ගන්නා නලූ නිළියන් ට දෙබස් උච්චාරණය පුහුණු කිරීම වගේ නොයෙක් අංශවල නිරත වෙමින් සහාය අධ්‍යක්ෂවරයෙකු හැටියටත් කටයුතු කරලා තියෙනවා-
ඒත් එක්කම කියන්න ඕනෙ මම අවුරුදු දෙකක කාලයක් දේව ධර්ම ආයතනයකට වෙලා හිටිය බව- ඒ වනාහි මගේ අතිින් කිසිම කාර්යයක් ඉටු නොවුණ කාලයක්- ආගමික වතාවත් එක්ක තමයි කාලය ගෙවුණෙ- මොර්මාන් පල්ලි නිකායට ඇතුලූවුණ මට මොලූක්කාවල ලාදුරු රෝගීන් වෙසෙන කොලනියකට යන්න සිද්ද වුණා- එතැනදී මා මුහුණ පෑ තත්වය—- අපි ඒක වෙනම කතා කරමු-
ප‍්‍රශ්නය -ඒ කොයි කාලෙද ?
පිළිතුර -1963 නැත්නම් 64 වෙන්නෝනෙ- දැන් මට හරියට මතක නෑ- මොර්මාන් ධර්ම ¥ත ව්‍යාපාරයෙ පළවෙනි පිලිිපීන ජාතිකයා වුණේ මම යි- ඔවුන්ට අනුව ඒ නිසා මම ජයග‍්‍රාහකයෙක්-
මට ලැබුණු තෝරා ගැනීමේ අවස්ථාවෙන් මම හොනලූලූ නගරය තෝරා ගත්තා- ඒ අනුව හවායි විශ්ව විද්‍යාලයේ ලෝක ආගම් වැඩ පිලිවෙල යටතේ ආගම ඉගැන්වීමේ කටයුතුවල නිරත වුණා- ඒත් අවසානයේ දී ප‍්‍රශ්නය වුණේ මා ඔවුන්ව ප‍්‍රශ්න කරන්න ගිය තැන දී යි- මා පල්ලියට එරෙහි වූ කැරලිකරුවෙකු හැටියට හංවඩු ගසා ’ගිරි ¥ර්ගය’ වෙත පිටමං කෙරුණා- ඒ ගිරි දුර්ගය තමයි මං අර කිව්ව ලාදුරු කොලනිය-
ප‍්‍රශ්නය -ඒ කොයි හරියෙ ද?
පිලිතුර -මොලූක්කාව- බොහෝම ඈත යි- එහාට යන ඒ මාර්ගය අවසානයෙ ්තමයි එය පිහිටලා තිබුනෙ- ඒ නිසාම තමයි එයට ගිර ¥ර්ගය කියල කිව්වෙත්- මම ඒ ලාදුරු රෝගීන් සමග එකතු වෙලා නාට්‍ය කණ්ඩායමක් පිහිටුවා ගත්තා- මම ඒ අයට පිලිපීනයේ නාට්‍ය විලාසයන් ගැනත් කියලා ුදුන්නා- සම්භාහන වෛද්‍ය විධික‍්‍රම පවා හඳුන්වා දෙමින් ඔවුන්ගේ ක‍්‍රියාශීලිත්වය අවදි කරගන්නට කටයුතු කලා- නමුත් මේ හැම දෙයක්ම කලේ දේව ධර්ම ¥තයන්ට රහසිනුයි- මොකද ඒ අයගේ අරමුණ වුණේ මට දණ්ඩනයක ලබා දීම යි- දණ්ඩනයක් කියන්නෙ දුකක්නෙ- නමුත් ඒ හැම දවසක්ම මට ප‍්‍රීතිය ලගා කර දුන්නා- අන්තිමේදි සමු ගන්නා දිනයේ දී මට ඇඬුණා-
ආපසු මැනිලාව බලා එන ගමේ දී මට දැනුණා මගේ සිත වෙනස් වීමකට අසු වෙලාය කියලා- මම තරුණ යි- විශ්ව විද්‍යාලයකින් උසස් අධයාපනයක් ද ලබා තිබෙනවා- මා සතු ඒ බුද්ධි ප‍්‍රභාව ගැන මම හිතුවා- එතැන දී ලෝකය මා පාමුල යැයි මට සිතුණා- මම බෙහෙවින් ප‍්‍රිය මනාප බවත් -මහත් වූ ජනජ‍්‍රියත්වයක් මා අසලම ඇති බවත් බොහෝ සෙයින් ගරු සම්මාන ලබන තත්වයක් මට හිමි බවත් ඔන්න ඔය ආකාරයට මම මා ගැන ම සිතන්න වුණා- ඒත් මැනිලාවේ විද්‍යායතනයට ආවට පස්සෙ මට වැටහුණා එහි සිටින ඒ අයත් මට සමාන බව- ඒ අයත් බොහොම සාර්ථක යි- එහෙම ඒ ගැන අවබෝධ වෙන්න වැඩි වෙලාවක් ගියේ නෑ-
ලාදුරු රෝගීන් සමග හිටපු ඒ කාලයේ දී ත් මා තුළ බොහෝ වෙනස්කම් ඇති වුණ බව කියන්න ඕනෙ- ඒ අය ජීවිතය කියන දේ තදින්ම අල්ලාගෙන සිටින පිරිසක්- ඔබටත් අවස්ථාවක් ලැබුණොත් කවදා හෝ ලාදුරු කොලනියක ඉන්න ජීවිතය සහ මරණය ගැන ඒ අය දක්වන ආකල්පය විශේෂයෙන්ම ඒ හැගීම ගැන ඔබට සිතාගන්නවත් බැරි වේවි- එහිදී මගේ අත් දෙක දිහා බැලූව මම මට මෙහෙම කියා ගත්තා-
’’මට මගේ අත් හොලවන්න පුලූවන්- මට අත් දෙකක්ම තියෙනවා- මම ජීවත් වෙනවා’’
අන්න ඒ දවසේ මම මගේ ජීවිතයට අපහු ආවා-
’’මම ජීවත්වෙනවා- ඉතින් මෙතැනින පහලට මාව ඇදල දමන්න කිසිවෙකුටත් නොහැක-’’
එතැන් සිට එතැනින් පහලට මා ඇද නොවැටුණේත් ඒ නිසාම යි- මගේ නලූ නිළියන් පසු බා ගිය අවස්ථාවල දී ත් මම මෙහෙම කියලා තියෙනවා- ’’ඒක නිකං සෙලවීමක් විතරයි- අපි නැවත පටන් ගමු’’ ඒ සිතුවිලි හැම විටම මාත් සමග පවතින්නය කියලා මම නිතර සිතනවා-

ප‍්‍රශ්නය ඔබ ජීවිතාවබෝධයක් ලබා සිනමා අභ්‍යාසයේ යෙදෙන අයෙක් බව පැහැදිලියි- ඒ සිනමාකරණය ගැන ඔබේ ආකල්පය ගැන විමසුවොත් ?
පිලිතුර -මම හිතන විදිහට නං කලාව කියන්නේ ජීවිතය ඒ ආකාරයටම පරාවර්තනය කරල පෙන්වන කන්නාඩියක් නෙවෙයි- කලාව කියන දේ ජන මානසිකත්වය නගා සිටුවනවා- සාවධානව කල්පනා කරල බැලූවොත් සිදු විය යුත්තේ ජීවිතයේ නිර්ධන බව වචන හෝ සිතියම් අනුසාරයෙන් දක්වන එකවත් -මුඩුක්කු පැවැත්ම වේවා රජයේ ¥ෂණ වංචා අක‍්‍රමිකතා වේවා ඒ විදිහටම පරාවර්තනය කරලා පෙන්වා දීමක් නෙවෙයි කලාව කියන්නෙ-ඒ මතුපිට තලය ඉක්මවා යෑමක්- එහිදී වෙන්න ඕනෙ-
එහෙම බැලූවම සිනමා කතා ආඛ්‍යායනයක මුලික කියැවීම වෙන්නෙ නිර්ධනභාවය නොව නිර්ධන බවේ හේතු ප‍්‍රත්‍යයන් සොයා යෑම යි- වංචාව ¥ෂනය හා බැඳුණ හේතු මූලයන් සොයා යෑම යි- ඒ සඳහා සිනමාව ඉතාමත් ප‍්‍රබල සහ ආකර්ශණීය මාධ්‍යයක්- ඇම්නෙස්ටි ජාත්‍යයන්තරයට පුලූවන් මානව අයිතීන් උල්ලංඝනනය වීම් පිළිබඳව වුවමනා තරම් සංඛ්‍යාලේඛණ දක්වන්න- ඒත් එතැනදී සිනමාවේ කාර්යය වෙන්න ඕනෙ ඒ පෙනෙන්න තියෙන ස්වභාවයෙන් එහාට ගිහින් ඒ තත්වය ගවේෂණය කිරීම- ඒ සඳහා අවශ්‍යයි මානව දයාව- ඒ වගේම කාව්‍යමය ගුණය-
එහිදී වෙන්න ඕනෙ නිර්ධන පාංතිකයෙක්ව රූපයට නගා පෙන්වීම නෙවෙයි- ඒ නිර්ධන කියන වචනයට මානව අයිතීන් උල්ලංඝනය -ආර්ථික අහේනිය -පොදු සමාජයේ විනාශකාරී ගමන -ඒ වගේම සමාජ සංස්කෘතික වශයෙන් ඔවුන් මුහුණපාන ගැටලූ යන මේ සියල්ල ඇතුළත් විය යුතුයි- එහෙත් එය වාර්තාවක් නොවිය යුතුයි- වාර්තාවකට නම් ඡුායාරූප ප‍්‍රමාණවත්- නමුත් සිනමා නිර්මාණයක දී නම් වෙන්න ඕනෙ ඔවුන් නිර්ධනයන් වුණේ ඇයි කියලා අවබෝධ කරල දෙන එක යි- ජනතාව තමන් ඉදිරියට පැමිණවීම යනුවෙන් මම අදහස් කලේ අන්න ඒ තත්වය යි-
ප‍්‍රශ්නය -ඔබ මෙතෙක් කල විස්තරය අපට පවසන්නේ සිනමාව යනු සමාජ මෙහෙවරක්ය කියන එක ද?
පිලිතුර -ඇත්තටම ඔව්- නැවත නැවතත් මා එය එසේ දකිනවා- ඒ වටිනාකම් තමයි එතන තියෙන්නෙ- ්ඒත් ඒ සංකල්ප විග‍්‍රහයේ දී තුන්වැනි ලෝකය යන වචනයට මම වෛර කරනවා- මම කොහෙත්ම කැමති නෑ තුන්වැනි ලෝකයේ සිනමාකරුවන් කියන හඳුන්වා දීම ට- ඒක පැමිණි දිසාව හඳුන්වා දෙන වචනයක් පමණක් විය යුතුයි- තුන්වැනි ලෝකයේ රටවල් (පිලිපීනය වගේ* තමන්ගේ පැවැත්ම හදාගෙන තියෙන්නේ සමාජ විෂයිකත්වය මුල් කරගෙන යි- එතැනදී සිනමාව කියන්නේ ප‍්‍රබල ශක්‍යතාවක් තියෙන මාධ්‍යයක්- එවැනි මාධ්‍යයක් පවතින්න ඕනෙ අප වෙනුවෙන් සටන් කිරීමටයි- සෑම දේශයකින්ම නැගෙන ඒ හඬ ප‍්‍රත්‍යක්ෂ කර ගැනීමයි සිනමාවේ වගකීම-
ප‍්‍රශ්නය -නමුත් ඔය කියන සමාජ විෂයිකත්වය -යථාර්ත නිරූපණය ප‍්‍රතික්ෂේප කරන්නවුන් ද සිටිනවා- ඔවුන්ට අනුව සිනමා ප‍්‍රකාශනය සංගීතයකින් සිත්තමකින් මතු කෙරෙන ආකාරයේ ආත්ම ප‍්‍රකාශනය සහිත මා්‍යයක් ?
පිළිතුර -මම නිතරම කියන දෙයක් තමයි මෙය වනාහි පුලූල් ක්ෂේත‍්‍රයක්ය කියන එක- මා විරෝධාකලේපනිකයෙක් වීම එහි එක් අවස්ථාවක් පමණයි- ඇත්තටම දහසක් මත ගැටීම් තිබිය යුතුයි- සියල්ලන්ම නියෝජනය විය යුතුයි-’’බ්‍රෝඞ් ප්ලේ’’ නාට්‍ය කණ්ඩාම පවසන අන්දමට ’’යම් පැතිරී ගිය මගක් අනුගමනය කෙරෙනවා- ඔවුන්ටත් පේ‍්‍රක්ෂක පිරිසක් සිටිනවා- මේ සියලූ නියෝජනයන් අවසානයේ දී අප කරන්නා වූ අරගලයට සේවය කරනවා-’’
මම වෝල්ට් ඩිස්නිගේ සිනමාවට විරුද්ධ නෑ- මම එය රස විඳිනවා- මම ඇමරිකන් නලූ නිළඝියන්ට කැමතියි- එවැන්නක් ප‍්‍රදර්ශනය කෙරෙන ඕනෑම විටක නිවාඩුවක් ගෙන ඒවා බලන්න යනවා- මේ හැම නියෝජනයකමට සිය පැවැත්මේ නිදහස ත’ිබිය යුතුයි-

(ඈෂ්ලි රත්න විභූෂන විසින් සංස්කරණය කරන ලද ’සිනෙසිත්’ (1994 අංක 29* සගරාවට සපයන්නට යෙදුණු මෙම සංවාද සටහන යලි සකස් කොට මෙසේ පල කරන්නට යෙදුණි)
මොහාන් ශ‍්‍රියන්ත ආරියවංශ

තවදුරටත් විවේක ගැනීමට කාලයක් නැත- ඔබ සැමට සුබ අලූත් අවුරුද්දක් වේවා!

ආරම්භයක් වශයෙන් ගත් කල අපේ මේ උත්සාහය තිබුණේ ඉතාමත් සුලූ තැනක ය- පස් හය දෙකෙුට වඩා නොවූ පාඨකයන් කිහිප දෙනෙකුට එය සීමා වී තිබිණි- එහෙත් විශාල බලාපොරොත්තු රැුසක් අප වටා ගොඩනැගෙමින් තිබුණ බව ද කිව යුතුය- බොහෝ ආර්ථික අමාරුකම් වලින් ද හිගයක් නොවීය- එහෙත් අපට අරමුණක් තිබිණි- පහත් දේශපාලනයෙන් ද මුසාවෙන් පිරි සමාජ ආකල්ප වලින් ද පිරිහුණු සමාජයකට එකී පහත් බවම විකුණමින් තමන්ගේ ජීවිත ගැටගසාගන්නා ජනමාධ්‍ය හැසිරීමකට ද එරෙහිව ප‍්‍රබුද්ධ අදහස් වලින් අවදි වීමට අකමැති නොවන ජාතියක් වෙනුවෙන් ඉටු කල යුතු යුතුකමක් මෙන්ම වගකීමක් අප හමුවේ තිබිණි- ඒ ප‍්‍රබුද්ධ ප‍්‍රගතිශීලි අදීන ජන සමාජය නැවත අවදි කරගැනීම වෙනුවෙන් කොතෙක් දුෂ්කරතා මැද වුවත් අපේ ඒ ආරම්ශය ආරක්ෂා කරගත යුතු බව තරයේ සිතට ගත් අපි බොහෝ අධෛර්යකිරීම් මැද ධෛර්යෙන් කටයුතු කලෙමු-
අද අප සිටින්නේ ජයග‍්‍රාහි තැනක ය- එක දවසකට අප කරා පැමිණෙන අපත් සමග කියවන පාඨකයින්ගේ සංඛ්‍යාව අපි සිතුවාටත් වඩා ඉහල තැනකට ගමන් කොට ඇත- පාතික තලයේ පමණක් නොව ජාත්‍යන්තර තලයේ පාඨක ජාලයක් මේ වන විට අපගේ Cey Lit- & Green Journal – Elephant Island Site යන බ්ලොග් අඩවි කරා පැමිණෙමින් අපත් සමග කියවමින් මතු නොව අදහස් සංවාද පවත්මින් සිටින්නා වූ තවද එමගින් ඒ ශක්තිය අපට ලබා දෙමින් සිටින්නා වු ඔබ සැමට හිස නමා ගෞරව කිරීමට මෙහිදී අපි පසුබට නොවෙමු-
උදාවෙන අලූත් අවුරුද්දේ ඒ උත්සවාකාර මොහොතේ වාර්තාගත මිතුරු පාඨක ජාලයක් සමග සිටිමින් අපි මෙසේ ප‍්‍රාර්ථනා කරමු-
’’එළඹෙන ඉදිරි කාලයට තවදුරටත් විවේකය අවශ්‍ය නැත- විමසීමට නැවතීමේ ලකුණු තැබිය යුතු නැත- යහපත වෙනුවෙන් ඉදිරිපත් වීමට හෝ නැගී සිටීමට අවසර ගත යුතු නැත- එවන් අනාගතයක් වෙනුවෙන් ඔබ සැමට සුබ අලූත් අවුරුද්දක් වේවා!’’

මොහාන් ශ‍්‍රියන්ත ආරියවංශ

Stats

එය ආගමික නොව ජාතික මෙහෙවරක් වේ. – බෙනඩික් ජෝශප් පියතුමා.

10 වන සියවසේ සිටම ක‍්‍රමාණුකූලව මෙරටට කිතු සමයේ බලපෑම ලැබුනා. 15 වැනි පාප් වහන්සේ විදේශයන්හි ධර්ම ¥ත කටයුතු වල නිරත වන අයට ප‍්‍රකාශ කළ ප‍්‍රධාන කරුණක් තිබුණා. ඒ තමන් යන දේශයේ ජනයාගේ භාෂාව වගේම සාහිත්‍යය මැනැවින් හදාළ යුතුය යන්නයි.

ඒ අනුව දියෝගුද කුඤ්ඤේ නම් පෘතුගීසි ඉතිහාසඥයා සිංහල බස හොඳින් දත් කිතුනු පූජකවරුන් ගැන සඳහන් කරනවා. 1610 දී ජේසු නිකායික පූජකතුමෙක් අතින් යාඥා සම්බන්ධයෙන් සිදු කළ සාහිත්‍යයික කටයුත්තක් ගැන අසන්නට ලැබෙනවා. කෙසේ වුව සිංහල ව්‍යාකරණය හැදෑරීමට අදාලව මුල් ගෞරවය හිමි කරගන්නේ එම්මානුවල් කොස්තා පියතුමන්ය.

මේ අයුරින් ගොඩ නැෙඟන කිතුනු සාහිත්‍යය ව්‍යාපාරයේ කැපී පෙනෙන සාහිත්‍ය නිදර්ශනයක් හැටියට ”කුන්ස්තන්තීනු හටන” හඳුන්වා දිය හැකියි. එය කතෝලික සභාවේ සිතුම් පැතුම් බොහෝ දුරට ඉදිරිපත් කරන බවද පැහැදිලියි. තවද බෞද්ධ සාහිත්‍ය මුලාශ‍්‍රයන් හා කිසිදු වෙනසක් නොපෙනෙන ආකාරයෙන් ඉදිරිපත් කොට තිබීමද එහි එන විශේෂත්වයක්.

ජුසේ වාස් පියතුමා ද මෙරට කිතුනු සාහිත්‍යයේ කැපී පෙනනන චරිතයක්. ඒ වගේම සිංහල භාෂා සාහිත්‍යය හැදෑරීමේ වැදගත්කම පෙන්වා දුන් පියතුමෙක්. එතුමාගේ ඇසුර ලබන ගොන්සාල්වෙස් පියතුමා එය තවත් ඉදිරියට ගෙන යනවා. ඒ අනුව සිංහල භාෂා සාහිත්‍ය හැදෑරීමත්, නාඩගම් ආදි නාට්‍ය කලා ඇසුරින් එවැනි සංස්කෘතික කලා නිර්මාණයන්හි යෙදීමත් නිසා එතුමන් කිතුනු සාහිත්‍ය ව්‍යාපාරය තුළ කැපී පෙනෙන ස්ථානයක් අත් කර ගන්නවා

ඒ වගේම සාහිත්‍යය විෂයයිකව මහත් මෙහෙවරක් කළ එඞ්මන්ඞ් පීරිස් මෙන්ම ප‍්‍රංශ ජාතික මොන්තඤ්ඤ පියයතුමාත් සිහි කට යුතුයි. මෑත කාලීනව සිංහල භාෂා සාහිත්‍යය මැනැවින් දත් අයවළුන් නැති බව පවසමින් කටයුතු කළ මර්සලීන් ජයකොඩි පියතුමන්වද අමතක කළ නොහැකියි.

සහිත්‍යය හැරුණම මෙරට ජාතික සිනමාව සම්බන්ධයෙන්ද කිතුනු සාමයික බලපෑම පැහැදිලිවම දකින්න පුළුවන්. කෙට්යෙන් කිවහොත් අප රටට අදාළව කිතුනු සංස්කෘතික කලා දායකත්වය සැලකිය යුත්තේ ජාතික සංස්කෘතික මෙහෙවරක් හැටියට මිස හුදු ආගමික සේවාවක් හැටියට නොවෙයි.

{රන්දිව පුවත්පත – 2014. 12. 21 }

මොහාන් ශ‍්‍රීයන්ත ආරියවංශ


යේසුස් වහන්සේ අම්මාට “ස්ත‍්‍රිය” යැයි කීහ.

සිංහල සාහිත්‍ය වංශයට එකතු වූ මුල්ම ක‍්‍රිස්තු භක්තික ලේඛකයා අලගියවන්න මුකවේටි තුමා යැයි මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්න පවසයි. ඔහු කලින් බෞද්ධයෙකුව සිටියේය. හටන් කාව්‍ය සාහිත්‍යයට අයත් වන ඔහුගේ ”කුන්ස්තන්තීනු හටන” සිංහල සාහිත්‍ය වංශයට අයත් ප‍්‍රධාන පෙලේ කිතු සාහිත්‍ය කෘතියක් හැටියට ගැනෙයි. ”රන හස වනී තා ගුණයෙන් යුතු විනී තා තෙදියතක මා තා රකී මුළු ලොව යේසු … CONTINUE READING

වන හලන්පෙන්දා / වන හැලපෙන්දා / Forest Wagtail—The perching habit

The Forest Wagtail has a habit of perching on branches readily for several reasons,though it is usually a ground dwelling bird.
It always spends the night in a communal roost and all birds tend to fly off in the evening to these sites. In departing for the night roost, it has the habit of first ascending a favourite perch on a branch and calling repeatedly several times and thereafter flying away to join others flying off to the roost to spend the night.
In the morning, a bird arriving at its territory always alights at a favorite perch and keeps on calling continuously for a short time before descending to the ground. 
When disturbed, it always flies up to a nearby tree or shrub and keeps on calling and at times walking along the branch before coming down at the same area or if the disturbance persists, to fly away to another place. 

Jagath Gunawardana  Attorney at Law

රෑ කොකා / රෑ කන​-කොකා / Black-crowned Night Heron —juvenile

The juvewnile stages of this bird is quite different from the adult and often looks like different birds.
This photograph shows a juvenile just out of the nest.It has dark brown streaks on the head,neck and underparts while the dark brown wing coverts have pale brown or yellow blotches which are prominently seen.The crown is dark brown.It has light yellow eyes,as opposed to the red eyes in all other stages of this species.

Jagath Gunawardana  Attorney at Law

බලල් සේරුවා / Pheasant-tailed Jacana—Sheltering eggs from mid-day heat

This bird,probably a male,was standing in a position to let the shadow fall on the eggs.It never sat on the eggs but always kept this position, to keep the eggs in shadows and to prevent the mid-day sun to fall on the eggs directly.The cluch of eggs can be seen between the legs of this bird.
In this species, the females only engage in laying the eggs, leaving all other tasks in the hands of the males. 
The nest is a loose collection of vegetation and 
lay eggs on them without making any proper nest. This was on a mass of Salvinia and Water Hycinth.
A clutch may have up to four eggs and are greenish-brown (olive brown) or dark brown in colour with a glossy surface. The male incubates the eggs and they will take up to three weeks to hatch.

Jagath Gunawardana  Attorney at Law

පොල්-අතුමෝදර පෙට්ටි ගස අපට අහිමි වේද​?

මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ, පොල්-අතුමෝදර ප්‍රදේශයේ, පොල්-අතුමෝදර​ දුම්‍ රිය පල අසල සහ දුම් රිය මාර්ගය ආසන්නයේ පිහිටි මේ ප්‍රසිද්ධ මෙන්ම පෙට්ටි ගස ලෙසින් ජනාදරයට පත් මුට්ටි කඩොල් (Xylocarpus granatum) ගස මේ වනවිට ඉතාමත් දුර්වල තත්වයක පවතී.එහි තිබූ අතු රාශියක් මේ වන විටත් මැරීගොස් තිබෙන අතර​,ඉතිරි කොටසද මුලුමනින්ම වාගේ විවිධ වැල් වලින් වසාගෙන තිබේ.පෙට්ටි ගසේ පත්‍ර සහිත අතු කිහිපයක් පමනක් මේ වැල් අතරින් ඉවතට නෙරා තිබිනි.වැල් වලින් ව්සාගෙන තිබෙන කොටසේ අතු මේවන විටත් විනාශ වී තිබිය හැක​.
මාතර දුම්‍රිය මාර්ගයේ ගමන් ගන්නවුන්ට හුරු පුරුදු සහ හඳුනාගැනීමේ සලකුනක්ද වූ මේ මුටිටි කඩොල් ගස “පෙට්ටි ගස​” ලෙස හඳුන්වන්නේ මක් නිසාද යන්න මා නොදනිමි.නමුත්,ඒනම සහ එම ගස පිලිඹඳව ප්‍රදේශයේ උනඳුව එසේම පවතින බව ගිය ඉරුදිනද පෙනිනි.මේ ගසේ ඉහල අතු මියගොස් ගස දුර්වල වීම මීට දශකයකටත් පෙර්ස් සිට සිදු වූවකි.ඊට හේතුව වූයේ මෙම ගස සහ කිවුල් දිය සඹඳතාවය පවත්වා ගත් ජල මාර්ගය අවහිර වීමයි.නමුත්,මීට දසකයකට පෙර මේ සඹඳතාවය යලි ඇති කල පසු ගස නැවතත් අලුත් දලු සහ රිකිලි වර්ධනයක් පෙන්නුම් කල අතර, 2008 දෙසැම්බර් මස සහ 2010 අගෝස්තු මස කල නිරීක්ශනයේදී පරිනත ඵල පවා දකින්නට ලැබුනි. 
ඉන්පසුව මේ ගස නැවතත් මෙසේ දුර්වල වීමට හේතුව සොයාගත නොහැකි වූවද​,නැවතත් පෙට්ටී ගස අවට කිවුල්දිය නොමැති තත්වයක් නිසා මෙසේ වූවා විය හැක​.
මේ ගස බේරා ගැනීමට යුහුසුලුවම කල යුත්තේ ගසේ ඉතිරි අතු වසා සිටින වැල් සහ වදුල ඉවත් කර​, ගසට අවශ්‍ය ඉඩකඩ සලසා දීම වේ.එමෙන්ම​,ගස සහ කලපු දිය සඹඳතාවය ගිලිහී ගොස් තිබේ නම්,එය නැවතත් ඇති කිරීමද අවශ්‍යය​.
ඉතා කඩිනම් මැදිහත් වීමක් සිදු නොකලහොත්,මුට්ටි කඩොල් ගසද අපට ලඟදීම අහිමි වීමේ විශාල අවදානමක් පවතී. මුට්ටි කඩොල් ගස පිලිඹඳ මනා විස්තරයක්, 2009 සහ 2017 වසරවල පරිසර අමාත්‍යාන්ශයේ ජෛව විවිධත්ව ලේකම් කාර්‍යාලය විසින් ප්‍රකාශිත ශ්‍රී ලංකාවේ සමරු ශාක ග්‍රන්ථයේ දක්වා තිබේ.
මේ පලමු ඡායාරූපයෙන් පෙට්ටී සසේ වර්තමාන තත්වය සහ දෙවැනි ඡායාරූපයෙන් මේ ගස 2010 දිස්වූ ආකාරය දැක්වේ.

Jagath Gunawardana  Attorney at Law